Sarah Tulling (1982) is afgestudeerd toegepast psycholoog en werkt als casemanager bij Centrum Seksueel Geweld (CSG) in West-Midden Brabant. Ze ondersteunt slachtoffers van seksueel geweld. Niet alleen vanuit haar vak, maar ook vanuit persoonlijke ervaring.

In 2022 kwam haar boek ‘Waarom reed je door de polder?’ uit, waarin ze vertelt over haar eigen worstelingen als slachtoffer en hulpverlener, maar daarnaast hoop geeft op een leven na seksueel geweld.

Sarah schrijft regelmatig voor Vlam een artikel, column, gedicht etc over actualiteit met betrekking tot seksueel grensoverschrijdend gedrag. 

 

Ezelsbruggetjes kunnen moeilijk te onthouden zijn – daar zouden ze eens wat op moeten verzinnen – maar het ezelsbruggetje dat Claudia de Breij ons in haar oudejaarsconference meegeeft is dat zeker niet. Het is een eenvoudig te onthouden ezelsbruggetje, dat wat mij betreft iedereen moet kennen en in het hoofd moet stampen, net als ’t kofschip vroeger op school. 

Met niet mis te verstane woorden legt De Breij ons namelijk uit wanneer iets grensoverschrijdend gedrag is. Misschien denk je nu: is daar een ezelsbruggetje voor nodig dan? Ja dus. Om bijvoorbeeld (en dit is echt maar een voorbeeld: ik wil niet generaliseren, maar dat gebeurt nu eenmaal in een voorbeeld) mannen als Marc Overmars duidelijk te maken wanneer iets écht ongepast is. Volgens De Breij werkt het zo: Wanneer je twijfelt of je een collega een complimentje kunt maken, of een bepaalde foto kunt sturen, bedenk dan: je kunt tegen deze persoon alles zeggen wat je ook zou zeggen tegen je moeder. Volgens mij rammelt het ezelsbruggetje een beetje, zoals bijna niets ooit perfect is, maar het geeft een aardig idee van wat wel en wat niet kan. Zou jij je moeder een compliment geven over haar nieuwe kapsel? Natuurlijk. Prima! Maar ik durf te wedden dat als Marc Overmars De Breij’s ezelsbruggetje had gekend, hij de dickpics niet had gestuurd. Hoewel excuses achteraf natuurlijk alles goedmaken. Na het sturen van die ongewenste dickpic kun je altijd nog zeggen: ‘Sorry mam, het spijt me dat het zo grensoverschrijdend overkwam.’

Ik krijg regelmatig de vraag wat seksueel grensoverschrijdend gedrag nu eigenlijk precies is. Een dickpic valt al snel in de categorie ‘grensoverschrijdend gedrag’ – het goedbedoelde plaatje heeft nu eenmaal een zeer negatief imago – maar is dat terecht? Het lijkt een eenvoudige vraag, maar dat is het beslist niet. Alles hangt af van context en normen en waarden. En van persoonlijke grenzen, behoeften en voorkeuren. Het is grensoverschrijdend als je ongevraagd een dickpic naar een collega stuurt. Al valt hierover ook te discussiëren, want het is voor te stellen dat deze collega’s een liefdesrelatie hebben. Want: is het ook grensoverschrijdend als je met je geliefde kinky plaatjes uitwisselt? Je mag daar zeker een mening over hebben, begrijp me niet verkeerd. Je kunt het onaanvaardbaar vinden, goor of niet te begrijpen, maar wanneer er sprake is van wederzijdse consent is met het sturen van een dickpic niks mis.

Nog eentje. Is het grensoverschrijdend gedrag als je een speelse tik op je billen krijgt van je werkgever? Of en plein public van je partner, op een feestje? Het antwoord op de eerste vraag noemen we misschien allemaal voor de hand liggend: die tik vinden we onder geen enkele omstandigheid oké (behalve wanneer je al 25 jaar getrouwd bent met diezelfde baas en samen drie kinderen hebt), maar het tweede voorbeeld kan discussie oproepen. De ene persoon kan zo’n tik zien als vernederend en vindt het echt niet kunnen, een ander vindt dit juist leuk speels gedrag en ziet er geen kwaad in. En als de betreffende man dan zegt dat hij niet gediend is van die tik op zijn billen, loopt hij het risico dat hij wordt uitgelachen.

Die zag je niet aankomen, hè? Als we het hebben over grensoverschrijdend gedrag zien we automatisch de vrouw als “lijdend” voorwerp. Zo zie je hoe overtuigingen doorwerken in hoe we denken over grensoverschrijdend gedrag en wat dat inhoudt. Hoe mensen denken over het sturen van een dickpic heeft te maken met context, normen en waarden en persoonlijke grenzen. Het wordt grensoverschrijdend als je de ander fysiek, mentaal of emotioneel schade toebrengt. Wannéér dat gebeurt, heeft met de grenzen van het slachtoffer te maken: mijn grenzen zijn anders dan die van jou. Kortom, er is in feite niks mis met een dickpic, als je maar zeker weet dat de ontvanger ervan daadwerkelijk enthousiast wordt van een piemel op beeld én er geen strafbaar feit mee wordt gepleegd. Want hoewel bepaalde handelingen kunnen worden gezien als ethisch of moreel onacceptabel, zijn niet alle vormen van grensoverschrijdend gedrag strafbaar. Laten we de dickpics niet op voorhand afschrijven, laten we niet direct tot (ver)oordelen overgaan, maar laat ons de context, normen, waarden en persoonlijke grenzen meewegen. De discussie is niet zo simpel als het lijkt.

Voor de mannen en vrouwen die zich nu afvragen of ik een foto van hun geslacht wens te ontvangen: nee, ik zou dat ervaren als zeer ongewenst en dus als grensoverschrijdend gedrag. Denk aan Claudia de Breij, Marc Overmars en aan jullie moeders!

 

Geschreven door Sarah Tulling

.

Carlie van Tongeren is schrijver van diverse non-fictie- en jeugdboeken. Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksualiteit zijn ook binnen haar nieuwe (jeugd)boek ‘Grijs’ belangrijke thema’s.

Carlie van Tongeren

Carlie is ervaringsdeskundige. Op haar veertiende werd ze aangerand door een jongen die ze kende van school. Dat was haar eerste seksuele ervaring en die heeft een enorme negatieve invloed gehad op haar seksuele ontwikkeling, vooral omdat zij bevroor op het moment zelf (freeze-reactie) en pas vier jaar daarna voor het eerst aan iemand durfde te vertellen wat er was gebeurd. Carlie: “Het loslaten en helen van deze ervaring vond ik een lastig en eenzaam proces. Met mijn boeken hoop ik anderen die ook zoiets hebben meegemaakt herkenning te bieden en vooruit te helpen. En mensen die zelf niet zo’n ervaring hebben kunnen lezen wat de impact ervan kan zijn op je gedachten, gevoelens en seksualiteit. Ik wil de lezer meegeven dat het niet iets is wat je zomaar van je afschudt, ook al zien buitenstaanders zo’n gebeurtenis misschien als iets “kleins” zonder al te veel gevolgen.”

In Grijs lopen hoofdpersonen Chaja en Wes na een avond dansen en flirten tijdens het laatste strandfeestje van de zomer samen de duinen in. Ze houden echter allebei een ander gevoel over aan wat er daar gebeurt. Wes is trots op zijn verovering, hoewel hij weleens betere seks heeft gehad. Chaja had iets heel anders voor ogen toen ze met Wes meeliep en geeft zichzelf er de schuld van dat ze hem niet heeft gestopt. Wat is de impact van deze avond als ze elkaar weer zien op school? “Het verhaal gaat dus meer over de impact op hen beiden, hoe ze het verwerken, dan over wat er precies is gebeurd in de duinen.”

De titel Grijs bedacht Carlie al voordat ze een letter op papier had gezet. “Het staat voor mij voor het grote grijze gebied van seksueel grensoverschrijdend gedrag, waarbij het niet voor iedereen meteen duidelijk is wat wel en wat niet oké is. Bij kindermisbruik en verkrachting zijn we het er met zijn allen over eens dat dat verwerpelijk is. Maar bij subtielere vormen – denk aan een aanraking en/of een slachtoffer dat een bevriezingsreactie krijgt, zoals ikzelf ook heb gehad – is dat voor mensen niet altijd helder. Anders zou er niet zoveel seksueel grensoverschrijdend gedrag plaatsvinden. Slachtoffers krijgen te maken met vragen vanuit hun omgeving als: ‘Waarom heb je niet nee gezegd?’ en ‘Je bent toch zelf meegelopen?’ Alsof je daarmee in één keer toestemming hebt gegeven voor de rest van de avond.”

Carlie begrijpt goed dat het een heftig onderwerp kan lijken voor een jeugdboek (14+). “Maar de puberteit is juist de periode waarin je erg bezig bent met je lichaam en seksualiteit. Groepsdruk speelt ook een grote rol. Daarom is het superbelangrijk om dan te lezen over consent. Uiteraard heb ik het verhaal geschreven op een manier die bij die leeftijd past, zonder heftige details. Het is trouwens een novelle, een wat dunner boek, dat hopelijk ook jongeren aanspreekt die niet zo dol zijn op lezen.”

Het was een bewuste keuze om het verhaal te vertellen vanuit twee perspectieven. Wanneer we Carlie vragen naar de reden hierachter, omdat het voor de hand ligt te denken dat het bij een verhaal over consent toch wel vrij duidelijk is wie de grensoverschrijder is en wie het slachtoffer, antwoordt ze: “Dat is helaas te zwart-wit gedacht. Vandaar ook de titel: Grijs. Als die “rollen” inderdaad zo duidelijk verdeeld waren, zou er geen seksueel grensoverschrijdend gedrag plaatsvinden. Dat het zo vaak gebeurt is juist een teken dat het nog lang niet voor iedereen duidelijk is wanneer er sprake is van consent en wanneer niet. Het is belangrijk dat we daarover blijven praten, bijvoorbeeld in de klas, naar aanleiding van een boek zoals Grijs. Hoofdpersonen Chaja en Wes hebben die avond ieder op hun eigen manier beleefd en dus is de impact voor allebei anders. Bij het perspectief van een pleger denk je misschien al gauw aan de dader in een thriller, die in en in slecht is, zonder menselijke eigenschappen, zonder een greintje gevoel. Zulke daders zijn er ook zeker. Maar er is ook iets wat ‘onbedoeld plegerschap’ wordt genoemd, en dat komt veel voor tussen leeftijdsgenoten. Zoals Wes in dit verhaal: een jongen met een verkeerd beeld van seksualiteit, die daarom verkeerd handelt en dat pas later beseft. Interessante vraag bij dit perspectief is: wat doe je als je je realiseert dat je over de grens van iemand anders bent gegaan? Naar wie kun je dan toe?”

Zelf heeft Carlie recentelijk de jongen van vroeger geconfronteerd met haar herinneringen aan het feestje in 1998, waar hij haar grens overging en zij bevroor. “Hij gaf aan dat hij het zich niet meer kan herinneren. Hoewel het verder een respectvol bericht was, en hij zijn oprechte excuses maakte, voelde het heel wrang dat hij er helemaal niets meer van weet terwijl ik er nog jarenlang last van heb gehad. Hij heeft dus prima kunnen leven zonder enkele herinnering aan die ervaring – dat had ik mezelf natuurlijk ook erg gegund. Die ervaring had helemaal niet hoeven bestaan! Dat wrange gevoel zette me aan tot het schrijven van Grijs. Ik hoop dat zowel jongens als meiden dit boek lezen. Veel boeken over dit topic zijn hartstikke goede boeken, maar wel meer “meidenboeken”. Zelf schreef ik over dit onderwerp in 2019 Het meisjesmanifest. Dat vind ik nog steeds een goed jeugdboek, maar ik weet dat maar weinig jongens het lezen. Met de perspectieven van zowel Chaja als Wes – en ook korte stukjes geschreven vanuit omstanders, trouwens – hoop ik daar verandering in te brengen. Ik begrijp ook dat de kant van Wes geen populair perspectief is, dus ik vermoed dat ik deze vraag nog veel vaker gesteld zal krijgen…”

 

 

Grijs is verschenen op 25 januari bij uitgeverij Blossom Books
ISBN 9789463494021 | hardcover | 144 pagina’s | 10 euro

Lees op de site van Vlam meer over Carlie’s boek Van weerzin naar weer zin, over hoe je je seksualiteit hervindt na een negatieve seksuele ervaring, welke ze samen schreef met seksuologe Ingeborg Timmerman. HIER te lezen

 

Door de redactie van Vlam

.

In de rubriek Vlam Art laten kunstenaars werk zien dat te maken heeft met relaties, intimiteit en seksualiteit. Dat mag gaan over de mooie kanten maar ook over de negatieve kanten ervan. De kunst mag zowel subtiel als expliciet zijn. In Vlam Art komen kunstenaars aan het woord over wie ze zijn, over hun werk en waarom ze doen wat ze doen. En dat kunnen allerlei verschillende kunstvormen zijn.

 

Caroline van der Weide (56) woont in Amersfoort en schildert al een groot deel van haar leven. Ze is vooral bekend van haar grote, vrouwelijke schilderijen – werken die je direct herkent aan hun bijzondere, door het paletmes gecreëerde gelaagdheid.

 

Caroline tussen enkele van haar schilderijen

Onder het thema ‘The Art of Femininity’ brengt zij een eerbetoon aan de kracht van vrouwelijkheid. Caroline: “Ik wil mensen over de hele wereld – vrouwen én mannen – aansporen om hun feminiene kwaliteiten nadrukkelijker te etaleren en bewuster te benutten. Empathie, aandacht, intuïtief handelen, harmonie en verbinding, oog voor detail en voor het belang van de gemeenschap en het milieu zijn voorbeelden van feminiene waarden die in onze hedendaagse, te masculiene wereld vaak als “soft” worden aangeduid. Terwijl de behoefte aan die vrouwelijke waarden groter is dan ooit. Juist in combinatie met mannelijke kwaliteiten als daadkracht, lef, actie en het denken in structuren zorgen zij voor een duurzame en economisch gezonde wereld.”

Een werk uit de serie ‘The Power of Femininity’

Caroline werkt vanuit twee focusgebieden: de kracht en de elegantie van vrouwelijkheid. In de serie ‘The Power of Femininity’ schildert ze abstracte, krachtige vrouwfiguren. Met overdreven brede schouders en de borsten trotsvooruit staan zij symbool voor de kracht en meerwaarde van feminiene waarden. Met haar andere, meer figuratieveserie ‘The Elegance of Femininity’ (zie onder) wil ze vrouwen aansporen om hun elegantie bewust in te zetten om daarmee eenpositieve impact te hebben op de masculiene wereld om hen heen. Om de nadruk te leggen op de symboliek vanvrouwelijkheid in plaats van op een specifiek, individueel persoon laat ze de gezichten van haar vrouwen meestalbewust oningevuld.

De Mayacultuur vormt een belangrijke inspiratiebron voor haar werk. “De Maya’s waren een hoogontwikkeld volk op het gebied van architectuur, wiskunde en astrologie. Zij gebruikten hun vele kalenders om herhalingen en patronen in kleine en heel grote cycli van tijd te herkennen. Het bijzondere van hun kalender is dat zij – net als in veel andere profetieën – rond deze tijd een belangrijke omwenteling voorspelden. Concreet werd daarin het jaartal 2012 genoemd. Veel mensen hebben lange tijd gedacht dat daarmee werd voorspeld dat in dat jaar de aarde zou vergaan. We doen daar nu een beetje lacherig over, want het is inmiddels 2023 en we bestaan nog steeds. Maar de Maya’s voorspelden niet het einde van de wereld maar het begin van een nieuwe periode, die gepaard zou gaan met een verschuiving van mannelijke naar vrouwelijke waarden. Die tijd zou volgens hun voorspelling worden voorafgegaan door een lange periode van enorme chaos waarin masculiniteit tot een climax zou komen. Nou, ze zaten er misschien een paar jaar naast, maar als ik het nieuws bekijk dan denk ik: ‘Knap dat ze dit zo’n 1700 jaar geleden al voorzagen.’

Een werk uit de serie ‘The Elegance of Femininity’

Overigens waren de Maya’s niet de enigen die een soortgelijke omwenteling naar een meer vrouwelijk tijdperk aan het begin van deze eeuw voorspelden.” Caroline is ervan overtuigd dat we vrouwelijke waarden als (zelf)liefde, (zelf)respect, geduld en vertrouwen hard nodig hebben als we naar een vreedzamere samenleving willen: “Vooropgesteld, ik hou van mannen, maar heel zwart-wit gezegd kun je toch stellen dat veel van de wereldellende door masculiniteit werd en wordt veroorzaakt. Oorlog, extremisme, onderdrukking, racisme, misbruik, agressie – ook binnen het gezin: de daders zijn voor het overgrote deel mannelijk. En als de dader een vrouw is dan ontstaat haar gedrag vaak doordat ze zich laat drijven door haar intrinsieke masculiene waarden. Het gaat mij ook zeker niet om een man-versus-vrouwdiscussie: ik ben geen enorme feminist, wel een groot voorstander van vrouwelijkheid. Zowel mannen als vrouwen dragen masculiene waarden in zich, wat dat betreft lijken we meer op elkaar dan we misschien denken. Het gaat mij erom dat we als mensen meer naar die feminiene waarden in onszelf mogen luisteren, ons er meer door moeten laten leiden, ook in aspecten als relaties, intimiteit en seksualiteit.”

Ook bij bedrijven en organisaties ziet ze een omwenteling ontstaan: “Mannelijke waarden hebben ons veel gegeven, zoals technologie en vooruitgang. Maar waar de aandacht vooral lag op productie, snelheid, actie, resultaat en aandeelhouderswaarde wordt nu van organisaties gevraagd hard en zacht te combineren: daadkracht én verbinding, resultaatgerichtheid én ruimte om te vertragen, werken met hoofd én hart. Bedrijven opereren steeds meer vanuit hun ‘Why’, hun purpose. En dat is goed. Ze worden zo steeds meer onderdeel van de oplossingen, ook als het gaat om grote, wereldwijd spelende onderwerpen als armoede en klimaatproblematiek. Enige tijd geleden las ik een prachtige omschrijving van de kracht van vrouwelijke waarden: ‘Voelen, geloven, stromen, liefde, vrouwelijkheid, sensualiteit, passie, genot, beweging en acceptatie zijn waarden die ons als een baarmoeder zullen dragen, tot wijzelf de nieuwe wereld baren.’ Ik kan het zelf niet zo mooi verwoorden, maar ik hoop die boodschap uit te dragen met verf, penselen en canvas.”

 

👉Meer werk van Caroline zien?

Website: xcaroline.com

Facebook: caroline.vanderweide

Instagram: @carolinevanderweide

.

 

Veel #safesexting campagnes moedigen jongeren aan om geen naaktfoto’s van zichzelf te sturen, maar in plaats daarvan emoticons te gebruiken die symbool staan voor geslachtsdelen of zonder hoofd of andere herkenbare eigenschappen op de foto te laten zien.

 

Verschillende autoriteiten adviseren jongeren om niet of zo min mogelijk aan sexting te doen. Zo riep de politie eind 2018 jongeren op om te stoppen met sexting. De oproep werd onderdeel van het voorlichtingsprogramma Shitzooi, waarmee de politie scholen bezocht. En in februari 2019 concludeerde Dokter Corrie in haar populaire show dat je “beter nooit foto’s kunt versturen waarvan je niet wil dat iemand anders dan de ontvanger ze ziet.” Nederland staat internationaal bekend als een liberaal land als het aankomt op seksualiteit.

Toch is de centrale boodschap rond sexting er nog vaak een van onthouding. Zelfs als voorlichting begint met de vermelding dat sexting heel leuk kan zijn, volgt er vaak een ‘maar’, waarna jongeren te horen krijgen dat ze het toch beter niet kunnen doen. Deze boodschap is problematisch en mogelijk zelfs schadelijk. In dit artikel bespreken we waarom dit zo is en stellen we een alternatieve benadering voor.

 

Ervaring

We baseren ons hierbij op onze eigen ervaringen: Marijke als onderzoeker en Jeroen als trainer en seksuoloog. Marijke promoveerde in 2018 op een onderzoek naar jongeren, seksualiteit en sociale media (Naezer 2018). Daarna deed zij samen met Lotte van Oosterhout een vervolgonderzoek over de ervaringen van jongeren met de ongeautoriseerde verspreiding van sexting-materiaal. Voor dit onderzoek werden 21 Nederlandse jongeren (15-21 jaar) geïnterviewd die als pleger, omstander of slachtoffer te maken hadden gehad met deze vorm van sexting misbruik (Naezer & van Oosterhout 2019, 2020). Jeroen geeft met Fabriek69 workshops, trainingen en gastlessen aan kinderen en jongeren (en professionals) uit de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs en uit het voortgezet (speciaal) onderwijs over sociale media en seksualiteit.

 

Sexting en seksuele vrijheid

Een eerste bezwaar tegen de onthoudingsboodschap in voorlichting betreft het gebrek aan onderscheid tussen sexting en sexting-misbruik. Sexting, het maken en delen van sexy (beeld) materiaal van jezelf via sociale media, kan uiteenlopende positieve betekenissen hebben voor jongeren. Seksuele activiteiten op sociale media kunnen een manier zijn om op avontuur te gaan en plezier te beleven; om vorm te geven aan intimiteit, romantiek en seksuele opwinding; om vorm te geven aan identiteit; en om kennis en ervaring op te doen op het gebied van seksualiteit. Dat bleek uit het promotieonderzoek van Marijke. We zouden sexting dus kunnen zien als ‘het nieuwe friemelen’: wat we vroeger vooral op het schoolplein achter het fietsenhok, ergens in de bosjes, thuis of in de discotheek deden, wordt nu ook digitaal gedaan. Gezien deze positieve betekenissen kan sexting gezien worden als een normaal onderdeel van de seksuele ontwikkeling van jongeren. Door sexting af te raden of zelfs te verbieden, ontnemen we jongeren deze mogelijkheid om vorm te geven aan seksualiteit en beperken we hun seksuele vrijheid.

 

Parasiet

De onthoudingsboodschap komt voort uit angst voor het risico dat sextingbeelden zonder toestemming verspreid worden. Campagnes gebruiken soms alarmerende cijfers over het vóórkomen van deze vorm van online seksueel grensoverschrijdend gedrag. Zo duikt op verschillende plekken het statement op dat “88% van de zelfgemaakte video’s of foto’s wordt doorgestuurd of verplaatst naar andere websites”. De trailer van de voorlichtingsfilm Bloedlink van Pretty Woman, Jongerenwerk Utrecht, Politie Midden Nederland en Al-Amal opent zelfs met deze bewering. Het klinkt schokkend en lijkt de oproep om niet aan sex- ting te doen te rechtvaardigen.

Het cijfer, afkomstig van de Engelse Internet Watch Foundation (IWF), gaat echter over iets anders. Het IWF deed onderzoek naar zelfgemaakt seksueel beeldmateriaal van jongeren (13-20 jaar) dat al online stond en dat bij het IWF was gerapporteerd als mogelijk seksueel misbruik. Van het materiaal dat al online stond, bleek 88% te worden overgenomen door ‘parasiet-websites’: websites die speciaal zijn gemaakt om zelfgemaakte content van andere websites te kopiëren en te delen. Dit zegt dus niets over het percentage sexting-beelden dat ongeautoriseerd wordt doorgestuurd of online wordt gezet.

 

Beter inzicht

Het onderzoek Seks onder je 25ste van Rutgers (de Graaf et al. 2017) biedt betere cijfers. In deze representatieve enquête onder ruim 20.000 Nederlandse jongeren (12-25 jaar) gaf 4% van de jongens en 3% van de meiden aan dat iemand in de afgelopen zes maanden hun naaktfoto of seksfilmpje aan iemand anders had laten zien; 2% van de jongens en 1% van de meiden had in het afgelopen half jaar meegemaakt dat iemand hun naaktfoto’s of seksfilmpjes had doorgestuurd naar iemand anders. Deze cijfers schetsen een geruststellender beeld dan de eerdergenoemde campagnes.

 

Ongeautoriseerd

Toch komt het met enige regelmaat voor dat sexting-materiaal ongeautoriseerd verspreid wordt. Zo geeft ruim twee derde van de leidinggevenden van scholen in het voortgezet onderwijs aan dat deze vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag voorkomt op hun locatie (Scholte et al. 2016), gemiddeld bijna drie keer per schooljaar per locatie. Plegers lijken vaker jongens te zijn dan meiden: in het onderzoek van Rutgers gaf 6% van de jongens en 2% van de meiden aan dat zij in de afgelopen 6 maanden een naaktfoto of seksfilmpje van iemand anders hadden ver- stuurd (de Graaf et al. 2017). De eerdergenoemde cijfers van Rutgers lijken er verder op te wijzen dat jongens iets vaker slachtoffer worden dan meiden (2% versus 1%). In het onderzoek van Marijke naar de ongeautoriseerde verspreiding van sexting-materiaal bleken echter vooral meiden slachtoffer te worden: in 82% van de zaken die we met deze jongeren bespraken, was het slachtoffer een meisje (Naezer & van Oosterhout 2019, 2020). Het betreft hier echter een kwalitatief onderzoek onder een beperkte groep jongeren.

Uit hetzelfde onderzoek bleek verder dat jongeren het materiaal vanuit verschillende motieven doorsturen en dat de gevolgen per geval verschillen. Soms ontstaat er veel ophef, wordt het materiaal op grote schaal gedeeld en krijgt het slachtoffer te maken met pesterijen, stigmatisering en ongevraagde seksuele toenaderingen. In andere gevallen wordt het materiaal maar op heel beperkte schaal gedeeld en ontstaat er weinig ophef. Wel werd in alle gevallen duidelijk dat plegers zich gesteund of zelfs aangemoedigd voelen door de negatieve beeldvorming rond sexting en de bijbehorende victim blaming.

 

Toon

Mede onder invloed van mediaberichtgeving heeft het woord sexting een negatieve lading gekregen: het zou een “steeds groter wordend probleem” zijn (RTL Late Night, 2015) en een “complex monster” (Trouw, 2017), waar jongeren “slachtoffer van worden” (Dagblad van het Noorden, 2020). Ook voorlichters vertellen jongeren en volwassenen dat sexting “niet slim” is. Zo stelt voorlichtingsorganisatie Qpido in de gids Zo bescherm je je kind dat sexting “niet handig” is. Jongeren, vooral meiden, die aan sexting doen worden voorgesteld als naïef, of als slachtoffers van sociale druk, dwang en/of “seksualisering”. Deze negatieve beeldvorming zien we in ons werk terug onder jongeren: ook zij beschrijven sexting vaak als iets dat slecht, vies, dom en gevaarlijk is, en als iets dat vooral gedaan wordt door “zwakke”, “onzekere” mensen “zonder zelfrespect”.

 

Les

Door deze negatieve beeldvorming over sexting vinden jongeren het moeilijk zich in te leven in leeftijdsgenoten die wel aan sexting doen, wat het makkelijker maakt om materiaal door te sturen. Voor sommige jongeren is het negatieve beeld over sexting en het idee dat jongeren niet aan sexting moeten doen zelfs het belangrijkste motief om andermans materiaal te verspreiden (Naezer & van Oosterhout 2019, 2020). “Zij moest haar les leren dat ze geen foto’s moest sturen”, aldus een meisje van 16 dat naaktfoto’s van een leeftijdsgenoot had verspreid. Plegers willen leeftijdsgenoten (vooral meiden) “leren” dat ze niet aan sexting moeten doen, en doen dat door het verspreiden van hun materiaal. Deze manier van denken en handelen is een gevolg van de negatieve beeldvorming over sexting en de adviezen aan jongeren om niet aan sexting te doen.

 

Schuld

Daarnaast werkt de negatieve beeldvorming in de hand dat slachtoffers de schuld krijgen van wat hun is aangedaan. Victim blaming is een veelvoorkomende reactie op de ongeautoriseerde verspreiding van sexting-materiaal. Mede vanuit het idee dat sexting iets doms en gevaarlijks is, krijgen slachtoffers regelmatig de vraag “waarom ze dan ook die foto of dat filmpje gemaakt hebben”, of de opmerking “dat het ook niet handig is om een sexy foto of filmpje te delen”. Jongeren, ouders en leraren geven in workshops en gastlessen en in onderzoek aan, dat zij sexting-misbruik (tenminste gedeeltelijk) de schuld van het slachtoffer vinden (Naezer & van Oosterhout 2019, 2020).

 

Schadelijk

Dergelijke victim blaming is onrechtvaardig en schadelijk voor slachtoffers: zij denken dat het hun eigen schuld is en durven geen hulp te zoeken uit angst om veroordeeld te worden. Bovendien weerhoudt het omstanders ervan om in te grijpen: het misbruik wordt gezien als “de eigen schuld” van het slachtoffer, waardoor het “onlogisch” wordt om voor het slachtoffer op te komen (Naezer & van Oosterhout 2019, 2020). Victim blaming maakt de plegers van sexting-misbruik onzichtbaar: over hun daden ontstaat weinig ophef en ze blijven nog vaak onbestraft (Naezer & van Oosterhout 2019, 2020).

 

Dubbele moraal

De dubbele seksuele moraal, waarbij voor meiden andere seksuele normen gelden dan voor jongens, speelt een belangrijke rol in de beschreven dynamieken. Meiden die slachtoffer worden krijgen niet alleen te maken met vi- ctim blaming, maar ook met slut shaming. Zij worden “hoer” of “slet” genoemd, en over hun materiaal ontstaat veel meer ophef dan over dat van jongens. Hierdoor wordt het materiaal van meiden ook weer “interessanter” om te delen. De dubbele seksuele moraal maakt meiden extra kwetsbaar voor sexting-misbruik. Tegelijkertijd zorgt de dubbele seksuele moraal ervoor dat het gedrag van mannelijke plegers wordt goedgepraat: “boys will be boys”.

 

Aandacht

Het is van groot belang om met kinderen en jongeren te praten over sexting. De negatieve toon waarop dit vaak gebeurt werkt echter averechts: die draagt bij aan een negatieve beeldvorming over sexting, en daarmee aan de inperking van de seksuele vrijheid van jongeren de ongeautoriseerde verspreiding van sexting-materiaal, victim blaming en het onzichtbaar blijven van plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het maakt jongeren eerder kwetsbaar dan weerbaar. Bovendien raken we met een negatieve toon de aandacht van kinderen en jongeren kwijt. Ze willen gehoord, begrepen en serieus genomen worden, en zo voelt het voor veel jongeren niet als ze enkel te horen krijgen dat sexting gevaarlijk of dom is.

 

Positief

Meer adequate voorlichting is op meerdere manieren mogelijk (zie voor verschillende invalshoeken: Naezer & van Oosterhout 2019). De kern van elke voorlichting zou echter hetzelfde moeten zijn: een positieve en geëmancipeerde boodschap voor jongeren dat iedereen het recht heeft om te sexten zonder dat het materiaal verspreid wordt. In dergelijke voorlichting wordt een balans gezocht tussen het bespreken van de leuke kanten en de risico’s van sociale media en sexting. “Pas-Op-Kijk-Uit” is niet langer de centrale boodschap.

 

Verantwoordelijkheid

In voorlichting over sexting-misbruik zou de focus veel meer moeten liggen op de verantwoordelijkheden die het ontvangen van sexting-materiaal met zich meebrengt. En dus niet zozeer op potentiële slachtoffers, en op wat zij kunnen doen om misbruik te voorkomen! Welbekende lessen over consent, respect, wederzijds plezier, gelijkheid, integriteit en privacy spelen hierin een cruciale rol. Hierbij zou benadrukt moeten worden dat de ongeautoriseerde verspreiding van andermans sexy beeldmateriaal een vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag is waar sancties op staan. Die sancties moeten dan ook in de praktijk worden gebracht; iets wat op dit moment nog niet altijd het geval is (Naezer & van Oosterhout 2019, 2020). Deze lessen over sexting kunnen we kinderen al vanaf jonge leeftijd meegeven, zowel op school als thuis. Seks is immers “een leven lang leren” (van Lunsen & Laan 2017) en dat begint al in de kindertijd.

 

Lees ook het interview en artikel met Nikki Lee Janssen (Senior Adviseur Project Online Content Moderatie @ Ministerie van Justitie en Veiligheid & Expert Mediawijsheid en Online Seksualiteit & Ervaringsdeskundige in Vlam Magazine, editie 3 / 2022

 

Artikel geschreven door Marijke Naezer en Redactie Vlam

.

Seks voorbij mijn trauma’s

Wanneer Yvanka de Hoop na haar seksuele trauma’s haar leven aan het opbouwen is, merkt ze dat haar nare ervaringen nog geregeld invloed hebben op veel dingen. Ieder kwartaal staat er een column in de geprinte versie van Vlam,  maar soms ook een extra column online. Yvanka neemt ze je mee in haar proces naar een leven – en specifiek: naar seks – voorbij haar trauma’s. Want hoe doe je dat?

 

De jaarwisseling. Ondanks mijn pogingen tot vermijding komt er een moment van reflectie op het afgelopen jaar. Oke, ik geef me eraan over. Tussen de oliebollen door laat ik me leiden door een aantal gestructureerde vragen: wat was kenmerkend voor dit jaar, in vier categorieën verdeeld: familie, werk, lichaam en geest? Nieuwe contacten, veranderde contacten en verwaterde contacten binnen mijn familie. Nog steeds bezig met mijn studie, wat prima gaat. Toen kwam ‘Lichaam’. Lichaam… Mijn lichaam. Er is niet echt iets gebeurd met mijn lichaam, bedenk ik en ik val stil. In mijn buik opent zich een zachte wolk die steeds zwaarder wordt en donkerder. De wolk begint te draaien en plotseling is het een tornado die alles in mijn lichaam opslokt, steeds groter en dan weer kleiner wordend door mijn poging de heftigheid van mijn gevoelens te onderdrukken. Ik adem zwaar. Er is niets gebeurd met mijn lichaam. Precies. Helemaal niets.

Ik weet niet meer wat het laatste jaar geweest moet zijn waarin er niets met mijn lichaam is gebeurd. En dan bedoel ik: dat er niets met mijn lichaam is gebeurd wat ik niet heb gewild. Dat er niemand iets met mijn lichaam heeft gedaan wat ik niet wilde. Dat is een heel jaar lang niet gebeurd. Het heeft niet bestaan. Dit besef laat de tornado zakken en uiteenbarsten, waarbij er een vlaag warmte over mijn lichaam heen komt als een zacht briesje op een warme zomerdag op het strand. Natuurlijk heb ik weleens een ondoordachte beslissing gemaakt, wat zeg ik, op eerste kerstdag nog. Na een oprecht gezellig familiediner ben ik de stad in gegaan, om uren later wakker te worden naast een vijf jaar jongere persoon dan ik. Nu vind ik het niet per se vervelend om met mensen om te gaan of een nacht te spenderen die jonger zijn dan ik. Maar hij was toch wel erg jong. 19 en 24 jaar, dan zit je toch wel in andere levensfases. Wat niet erg is aangezien het enkel een nachtje samen was. En toch zit ik hier mezelf te verantwoorden voor wat ik heb gedaan. De persoon had niet mijn voorkeur, wellicht voelt het daarom als een ondoordachte beslissing. Omdat het een dronken beslissing was, waarbij mijn kritische kant was verdoofd.

Kort daarvoor had ik nog met mezelf afgesproken om het even rustig aan te doen met intieme contacten, omdat ik vaak de neiging heb te snel te investeren in een persoon, wat geregeld meer pijn dan voldoening oplevert. Maar goed, mijn wispelturigheid – en zeg maar gerust opgewondenheid – maakte dat ik op tweede kerstdag wakker werd met zowel de slaap als een piemel in me. Als poedersuiker op de oliebol heb ik de moeder van deze persoon mogen ontmoeten toen zij ‘Fijne kerst!’ riep en zijn kamer binnenliep terwijl ik met mijn naakte borsten heen en weer wipte. Met zijn mond vol met mijn borst schreeuwde hij iets terug wat op een verraste en geschrokken reactie leek. Waarna ik schaterend op mijn rug neerplofte en opmerkte dat ik het *sarcastisch* wel heel aangenaam vond om al zo vroeg kennis te maken met zijn moeder. Even later kwam zijn broertje ook nog langs en nog meer mensen zouden die kant op komen. Toen de familieleden binnen bleven druppelen en zijn moeder benadrukte dat ze zijn grootouders binnen een aantal minuten verwachtte heb ik mijn kleding maar aangetrokken om deze komische maar ongemakkelijke situatie te ontvluchten. Voordat ik de hand ging schudden van de overigens onwijs knappe vrouw die in de woonkamer zat, heb ik netjes mijn handen gewassen zodat ze niet opgewonden zou raken van de geur van haar zoons erotische zones.

Achteraf had ik spijt. Ik snap niet waarom ik de laatste tijd met jongens in bed beland die jonger zijn dan ik. Ik ben er vrij zeker van dat ik gay ben. Je hoeft alleen maar te horen hoe denigrerend ik over mannen praat en dan is het wel duidelijk. Of misschien praktiseer ik dat als een soort freudiaans compensatiecomplex. Dat ik niet altijd beslissingen maak die goed voor me zijn, heb ik zelf ook door. Er zit ook een duidelijk verschil tussen wat ik wil, wat ik nodig heb en wat goed voor me is. Daarnaast heb je zoiets als langetermijn- en kortetermijnbehoeften en ik ben niet bepaald een geduldig persoon, wat zo zijn invloed sprenkelt over mijn intimiteit-wereld. Gelijk alles geven, ik zou het goed doen als marathonsprinter. Ik maak mezelf constant beloftes en goede voornemens en die veranderen vervolgens zo snel als het weer, zodat ik ze opnieuw kan bijstellen. Het zijn geen nieuwjaarsvoornemens, eerder dagvoornemens of zelfs minuut- of secondevoornemens. Mijn voornemens klinken meer als wensen. De wens dat ik mijn eigen keuzes mag maken op basis van mijn eigen behoeften, hoe tegenstrijdig die ook kunnen zijn. Met de stiekeme hoop dat ik daarmee dit jaar, 2023, ook mijn lichaam kan beschermen. Dat het veilig is, dat ik veilig ben. De tornado in mijn buik is gaan liggen en heeft al zijn warmte verspreid, waarin de dankbaarheid van het afgelopen jaar en de hoop op nog een jaar veiligheid verscholen liggen

Het maken van nieuwjaarsvoornemens voelt als het beantwoorden van een strikvraag: het antwoord kan alleen maar fout zijn. En pas op met wensen! De verwachtingen die je stelt, de gretigheid die jou een mes in de rug steekt om je te laten zien waar je dankbaar voor had moeten zijn… Heel stiekem en zachtjes hoop ik op mijn voornemens. Maar ik zeg niet dat ik ze heb, want als ik ze uitspreek maak ik ze echt en kwetsbaar. Laat me veilig zijn dit jaar, nog een jaar. Laat mij ontdekken wat ik wel en niet leuk vind in ongemakkelijke vrijpartijen op eerste kerstdag. Laat me grappige momenten meemaken terwijl ik me veilig voel bij wie ik ben en wat ik doe. Het vergt moed om te ontdekken, om de wereld in te duiken. Laat me fijne ervaringen opdoen zodat ik moedig en veilig in deze wereld kan bewegen.

 

Geschreven door Yvanka de Hoop

.

Guido Weijers verzorgde op oudejaarsdag het voorprogramma van Claudia de Breij die de oudejaarsconference deed. Doordat ik van de zomer per ongeluk naar een optreden van Guido geweest was wist ik, technisch kan hij grappen maken. Maar door de seksistische inhoud ga ik niet één keer lachen. Dus sloeg ik zijn programma over.

Echter, iemand uit mijn netwerk vroeg mijn visie op een bepaalde grap van hem. Het ging om Johan Derksen. Had Weijers misschien een punt met de vraag die hij stelt? Toch maar even een stukje teruggekeken dus.

 

“Waargebeurd”

Het gaat om een waargebeurd verhaal waarbij Guido als puber in een tentje belandde met twee smakelijke dames die net uit de puberteit waren. Hij hoopte op een trio. Echter viel hij tussentijds in slaap en werd wakker met twee donuts om zijn piemel, -zaal lacht- Hij vraagt zich af: “wat zou er nou gebeuren als ik dit verhaal in 2022 vertel, en mezelf vervang door een vrouw en de donuts vervang door een kaars?” -zaal klapt- “Zouden we dan lachen, of zouden we deze meiden cancelen? Denk daar maar eens over na”. -zaal stil- Weijers hint hier naar de vermeende ‘canceling’ van Derksen na onthullingen over zijn  ‘kwajongensstreek’

Tsja, heeft hij een punt? Ten eerste snap ik waarom Weijers de nadruk legt op waargebeurd. Want als het verzonnen zou zijn boet zijn punt onmiddellijk aan kracht in. En misschien zit er een glimpsje waarheid in, al was het maar zijn fantasie om het met twee lekkere wijven te doen. Maar het verhaal is niet waargebeurd. In de zomervoorstelling kwam dezelfde grap met andere ‘waargebeurde’ inhoud voorbij. Alleen de donuts bleven overeind.

En over overeind gesproken. Ik heb nagemeten hoe dun een penis moet zijn om er een donut omheen te kunnen doen. Laat staan twee. Dat kan alleen bij penissen met een potlooddikte tussen een halve en hele centimeter. Dus ook anatomisch weet je dat het waarheidsgehalte ver te zoeken is.

 

Gemiste kans

Maar er is een andere reden waarom ik weet dat dit verhaal kolder is. Laatst heb ik uitgerekend dat ik ongeveer 7000 gesprekken moet hebben gehad met slachtoffers van seksueel misbruik, meiden en jongens, vrouwen en mannen. En in geen enkele van die gesprekken kwam ooit naar voren dat iemand het jammer vond om tijdens het ontwaken te ontdekken dat diens pleger er niet meer was. Wel opluchting en soms een vluchtpoging.

Weijers ziet de beschreven ervaring dan ook niet als grensoverschrijding. Dat is overigens zijn goed recht. Kans op seks met twee godinnelijke, door geilheid bevangen meiden, vanwege jouw onweerstaanbare lichaam. Welke échte man wil dat nou niet? De donuts om zijn geslacht leveren hem geen vernedering en pijn op, maar weemoed en een sappig verhaal over een gemiste kans. Als we de kaars van Derksen framen als gemiste kans voor het slachtoffer om door een lichaamsdeel in plaats van een voorwerp verkracht te worden, zijn we heel ver van huis. Daarnaast, welke boodschap geef je aan mannen die slachtoffer werden van seksueel geweld en toch al met een dubbel stigma kampen? Guido voelt zich gewild, slachtoffers van verkrachting voelen zich ontheemd. Dat is het verschil. Gemiste kans om daar aandacht aan te schenken.

 

Cancelcultuur

Misschien kwam de grap later in het voorprogramma nog terug, maar er is een reden waarom hij deze keer niet doorging over het cancellen van Derksen (wat hij tijdens de zomershow volgens mij wel deed). Destijds was er nog schreeuwende verontwaardiging onder mensen met seksistische denkbeelden, omdat er een cancelcultuur zou zijn. Vandaag Inside was toen voor altijd gestopt. En de monddoodmakende woke-elite was daarvan de schuldige. Echter, inmiddels weten we dat noch Derksen, noch het programma gecanceld zijn. En dat de fossiele denkbeelden die verkrachtingscultuur propaganderen ongestoord een podium krijgen.

De échte vraag is dan ook niet of we de meiden uit zijn verhaal zouden moeten cancelen. De echte vraag is; wat maakt dat je koste wat kost gaten wilt schieten in de oproep om uitspraken te verwerpen die bouwen op onze verkrachtingscultuur en deze in stand houden? Weet je wát cancelcultuur is? Als je seksuele integriteit er niet toe doet. Als je er altijd rekening mee moet houden dat iemand lak heeft aan je grenzen. Als je behoort tot een groep waarbij anderen die niet behoren tot die groep, systematisch meninkjes ventileren over wie jij bent, hoe je je zou moeten gedragen, en wat hun rechten en de consequenties zijn als je je onvoldoende daaraan conformeert.

 

Seksueel geweld cancelt seksuele integriteit

Seksueel geweld, en alle verhalen die bijdragen aan normalisering van seksuele grensoverschrijding, cancelen seksualiteit. Steun slachtoffers en minimaliseer hun ervaring niet door je gelijk te willen halen. Durf te leren. Weet je wat ik Guido Weijer wens? Dat hij in een volgend leven terugkomt als vrouw. En dat ONDANKS dat, haar slechtste seksuele ervaring is dat zij ooit in slaap viel en niemand misbruik van haar maakte.

 

Geschreven door Sabine Meulenbeld (Specialist Seksuele Soevereiniteit, trainer, coach, therapeut. (www.sabinemeulenbeld.nl)

.

Elke maand maken wij, de Seksuologen met Twee, Anne en Leila, een lijstje met hardnekkige fabels en goeie feiten! Deze maand gaan we het hebben over de feiten en fabels rondom Seksspeeltjes

 

Fabel: Seksspeeltjes gebruiken is iets waarvoor je moet schamen!

Gelukkig wordt deze fabel steeds meer weggestopt in een hoekje, maar we merken toch nog steeds dat mensen die seksspeeltjes aanschaffen zich hiervoor schamen. Het idee is dan dat je vreemd bent omdat je hier geld aan uitgeeft of dat je seksueel losgelagen bent. Nou, we kunnen je vertellen: je bent niet seksueel losgeslagen en het is heel goed juist dat je hier geld aan uitgeeft! Merendeel van de mensen heeft weleens een seksspeeltje gebruikt, dus je bent geen vreemde eend. Wij hopen dat we er over blijven praten en zo het taboe rondom seksspeeltjes kunnen uitvagen. Je hoeft je er ABSOLUUT NIET voor te schamen!

 

Feit: Seksspeeltjes hebben ook onderhoud nodig!

Net als je auto, fiets of kleding heeft je seksspeeltje ook onderhoud nodig. Het is niet zo dat je jouw speeltje naar de seksshop moet brengen voor een APK, maar jijzelf kan ervoor zorgen dat jouw speeltjes langer meekunnen. Zorg ervoor dat je het speeltje altijd voor en na gebruik schoonmaakt met een hiervoor bestemde toycleaner. Als je het speeltje tijdens de seks met meerdere mensen gebruikt en/of van anaal naar vaginaal gaat (of andersom) dan moet je ook tussendoor het speeltje schoonmaken. Daarnaast is het ook bij speeltjes goedkoop is duurkoop. Je kunt beter een goed, mogelijk wat duurder, speeltje kopen dan een rubberen euroknaller. Rubber gaat bijvoorbeeld niet lang mee en krijgt snel gebruikssporen. Zacht siliconen gaat een stuk langer mee, maar bijvoorbeeld ook metalen of glazen speeltjes kunnen lekker lang meegaan én zijn ook nog eens heel hygiënisch.

 

Feit: Je kunt speeltjes ook met meer gebruiken

Het kan heerlijk zijn om een seksspeeltje alleen te gebruiken. All you need you and your toy. Maar het kan ook heel fijn zijn om samen met je (seks)partner(s) seksspeeltjes te gebruiken. Er is zelfs een hele markt voor! Koppelspeeltjes zijn speciaal ontworpen om te gebruiken tijdens seks met een ander. Bijvoorbeeld een speeltje wat vaginaal ingebracht wordt, de clitoris stimuleert, maar ook de gevende partij stimuleert tijdens penetratie. Of een dubbele dildo waarbij je samen kan genieten van penetratie. Ook zijn er speeltjes die je op afstand kunt gebruiken. Iedereen kent wel het eitje met de afstandsbediening, maar tegenwoordig zijn er allerlei soorten speeltjes die je via apps kunt besturen. Zo kan zelfs je lover in Brazilië ervoor zorgen dat jij hier in Nederland tot een hoogtepunt komt.

 

Fabel: Eenmaal klaarkomen met een speeltje, betekent altijd klaarkomen met een speeltje

Wij horen vaak de angst, vooral van personen met een vulva, dat je niet meer anders kan klaarkomen dan met het speeltje. Eenmaal tot een orgasme met een toy, is altijd een orgasme met een toy. Gelukkig is dit niet waar. Het is gewoon een andere manier om tot een orgasme te komen. Je kunt het vergelijken met twee soorten pasta. De ene met tomatensaus en de ander met champignons saus. Het maakt uiteindelijk beide een pasta, alleen net met en ander recept. Dus geen angst! Wissel vooral af tussen je eigen handen en een speeltje.

 

Fabel: Er zijn alleen maar speeltjes voor personen met een vagina, vulva en clitoris

De markt lijkt zich vooral te richten op de clitoris en vagina, maar gelukkig zijn er nog vele andere speeltjes. Bijvoorbeeld voor de penis, prostaat, tepels, anaal of gewoon het hele lichaam. We hadden het al over het taboe op speeltjes en deze is zeker nog meer aanwezig als het gaat om speeltjes voor de penis, ballen en prostaat. We hopen dat dit meer en meer bespreekbaar wordt! Ben je benieuwd naar alle soorten speeltjes op de markt? Check een online webshop en zie hoeveel categorieën er zijn! En vergeet ook niet een massagekaars is ook een seksspeeltje. Het hoeft niet allemaal met onze geslachtsdelen te maken te hebben!

 

Geschreven door Leila en Anne, aka Seksuologen met Twee

.

Feestdagen zijn niet voor iedereen een hoogtepunt van het jaar. Je kunt er tegenop zien, omdat het al eerder op ruzie uit is gelopen. Of omdat de hooggespannen verwachtingen niet waargemaakt zijn. Ofer kan nog iets anders spelen.

 

Die oom die maar wijn blijft bijvullen en met dubbele tong de meest ongemakkelijke kwesties oprakelt. Een neef die er echt geen zin in heeft en met een norse blik maar op de bank in zijn smartphone blijft zitten. Oma die ongelofelijk haar best doet en maar blijft zeggen:“Gezellig hè?”, terwijl het ongemak ervan afdruipt.

Het samenzijn met de feestdagen is soms olie op het vuur. Waar de één op eieren loopt en er alles aan doet om het gezellig te houden, kiest de ander (vlucht)wegen om het niet uit de hand te laten lopen. Soms kunnen relatief onschuldige spanningen oplopen tot een uitbarsting van onwenselijk formaat.

Als je vermoedt dat er binnen je familie huiselijk geweld speelt kun je voor heel lastige situaties komen te staan. Is het de grote roze olifant in de kamer, hij is er, maar er wordt niet over gesproken? Of is de agressie openlijk, maar gaan jullie na de kerst weer door alsof er niets gebeurd is?

Lang doorlopen met deze vragen is niet nodig. Aan de hand van het driemurenmodel, kun je bepalen wanneer en of je het gesprek aangaat. Want hoe sneller je huiselijk geweld bespreekbaar maakt, hoe sneller huiselijk geweld stopt. Drie muren, die symbool staan voor barrières die je ervaart om het gesprek aan te gaan. Als je die drie muren weet te doorbreken, kun je een gesprek voeren met impact op je familieleden.

 

Muur 1: Laat je eigen dilemma’s je er niet van weerhouden om in gesprek te gaan
Vind je het lastig om in gesprek te gaan? Wat houdt je tegen? Kun je de consequenties niet overzien? Wil je de sfeer niet blijvend verpesten? Wil je iemand niet kwetsen? Ben je bang dat je de verkeerde aanspreekt?

De eerste stap om deze muur te doorbreken is vast te stellen of er sprake is van een dilemma dat je tegenhoudt. Als je direct geconfronteerd wordt met agressie kan je erdoor verlamd worden, het gaan vermijden of juist er tussenin willen springen. Je emoties krijgen door de acute stress de overhand, waardoor je niet meer goed kunt nadenken. Je doet misschien wel iets waar je achteraf spijt van krijgt.

Blijf je twijfelen? Die oom die net iets te aanhankelijk doet en je neefje op schoot trekt. Of die neef die zijn vriendin geen ruimte geeft om zelf iets te zeggen. Moet je er iets van zeggen? Of maak je het dan alleen maar erger of verpest je de sfeer op dat moment? Het dwingende gevoel te moeten kiezen tussen twee opties die allebei niet goed lijken, werkt verlammend.

Of ben je bang voor de gevolgen om in actie te komen? Je ziet dat je vader je moeder weer uitfoetert en je wil er echt wel wat van zeggen. Maar wat zijn de gevolgen? Zullen ze het contact met je verbreken? Als er een instantie betrokken is, wat gaat die doen? Zouden ze gaan scheiden en wat blijft er dan van je ouders over? Je kan de gevolgen niet overzien waardoor je niet weet waar je moet beginnen.

Welke reactie je aanvankelijk ook hebt, laat het daar niet stoppen. Vraag desnoods hulp je dilemma te hanteren. Instanties als Veilig Thuis kun je anoniem advies vragen. Zij hebben ervaring met het bespreekbaar maken van huiselijk geweld. Zij komen dan nog niet direct in actie, maar geven jou tips waar je zelf mee aan de slag kunt.

 

Muur 2: Stop met (ver)oordelen

Als je besluit in gesprek te gaan loop je tegen de tweede muur aan. Want bij de verkeerde woorden of bejegening kan de deur direct voor je dichtgehouden worden.

Een kat in het nauw maakt vreemde sprongen. Houd je eigen mening voor je. Als er scheldpartijen plaatsvinden maakt dit iemand nog geen slechte ouder. Als de boeken door de kamer vliegen maakt het iemand nog geen agressieveling. Zij doen agressief en willen dit zelf vaak ook niet, maar het is nog knap lastig om dat zelf onder ogen te zien.

Als mensen voelen dat je een mening over hen als persoon hebt en over de manier waarop zij dingen doen, voelen zij dat als een afwijzing, ook als het niet uitgesproken wordt. Het inslikken van je eigen oordelen maakt daarom de kans dat iemand hulp vraagt veel groter.

 

Muur 3: Iemand bepaalt zelf of hij/zij jouw hulp aanvaardt
Het is een ‘open deur’ maar veiligheid is het belangrijkste bij huiselijk geweld. Veiligheid in relatie met anderen is dan niet vanzelfsprekend. Mensen bepalen zelf wanneer en bij wie ze hulp vragen. En dat gebeurt pas als ze weten dat jij te vertrouwen bent. Respecteer het dat ze jou niet direct in vertrouwen nemen en houd de deur open.

Vuistregel nummer één is het kleine stukje vertrouwen dat er is niet te beschadigen. Dus doe wat je zegt, maar vooral zeg wat je doet. Leg uit wat je wil gaan doen. Benadruk dat je het samen gaat doen en dat niks gedeeld wordt waar de ander niet van op de hoogte is.

Als iemand jou in vertrouwen neemt, betekent het dat iemand hulp nodig heeft. Als je dan niks doet beschadig je de relatie misschien veel dieper. Als je het aandurft en de rust en tijd neemt, dan bouw je aan vertrouwen. Verzamel moed! Ook voor jou kan vertrouwen een belangrijk onderwerp zijn. Want sommige dingen die gedeeld worden zijn zo ongeloofwaardig of zo ernstig, dat je enorm gaat twijfelen. Wat klopt er van dit verhaal? Daardoor kan een nieuw dilemma de kop opsteken. De waarheid achterhalen is overbodig voor de ander. Blijf dan ondanks je twijfel iemand steunen en vraag advies. Je zal vast niet de eerste zijn die twijfelt en het er daardoor bij laat zitten. Hoe zou het zijn als het wél waar is wat er met jou gedeeld is?

 

Tips voor een open gesprek

  1. Stel open vragen (hoe, wat, wanneer) en vat samen om na te gaan of je het goed begrepen hebt wat de ander aan jou vertelt. Dat nodigt uit tot doorpraten. De ander voelt dat je hem of haar serieus neemt.
  2. Stel geen waarom-vragen. Vraag dus: “Hoe gaat het met jullie, ik zie dat jullie je handen vol hebben aan jullie zoon?” In plaats van: “Waarom pak je je zoon niet wat steviger aan?”
  3. Geef geen ongevraagd advies. Dat voelt als een impliciete veroordeling van hoe iemand het nu aanpakt. Vraag eerst wat ze zelf hebben geprobeerd om ermee om te gaan en hoe dat voor hen werkt.

 

En als het echt niet lukt in gesprek te gaan?

Het is geen noodzaak om tijdens de kerst iets open te breken.
Doe dan geen dingen die je bang maken of die je te spannend vindt of waar je te geëmotioneerd van raakt. Vanuit die emoties kun je heel onhandige dingen gaan doen en zeggen. Laat dan eerst je emoties wat zakken en kom er desnoods later op terug.

Veiligheid staat altijd voorop. Als de drank in de man is, is een gesprek aangaan niet zo’n handige keuze. Denk dan eerder aan het stu- ren op een time-out. Ga even een wandelingetje maken met een van de twee partners en zet een kop koffie. Vraag of het oké is om weg te gaan, of dat ze liever willen dat je even blijft tot de spanning gezakt is.

Als je zelf huiselijk geweld meemaakt weet je vaak niet dat anderen dat ook zien. En de heftigheid van de spanningen kan als normale spanning voelen door het schild dat je door de agressie hebt opgebouwd. Het kan de ander dan echt helpen als jij wel jouw zorgen uitspreekt.

 

 Tips voor ontspannen feestdagen

Deze tips kunnen je helpen als je beiden last hebt van enorme druk van buitenaf of als je beiden een rol hebt in het ontstaan van de ruzies in je gezin. Heb je te maken met een situatie waarbij het geweld van één kant komt en is er sprake van psychiatrische problematiek of persoonlijkheidsproblemen? Dan is het sowieso goed om er hulp bij te zoeken.

Loose the champagne!

Hoe gezellig het er ook altijd uitziet, die mooie wijnglazen op tafel en klinken met champagne… Met alcohol komen emoties meer aan de oppervlakte en nemen remmingen af. Recept om een mooie feestdag te laten verknallen! Maak van tevoren afspraken over je eigen alcoholgebruik en ook over wat je doet als je (toch) te veel ge- dronken hebt. Daarmee voorkom je dat het uit de hand loopt. Maak een back-upplan.

Geniet zelf ook, eis niet het onmogelijke

Gastheren en gastvrouwen willen het hun gezelschap erg naar hun zin maken. Helaas levert dat soms ook een hoop gestress en gevit op. Spreek verwachtingen uit naar elkaar en maak een duidelijke taakverdeling. En als je al weet dat de ander dat nooit zal doen, vraag jezelf dan af of je het wel moet willen. Vraag wat je partner wel wil doen. Echte gastvrijheid hangt niet af van een mooi gedekte tafel, maar aan een gastvrouw of -heer die er zin in heeft en zelf ook geniet.

Adem in, adem uit

Meestal verlopen ruzies volgens vaste patronen. Weet je eigenlijk wel wanneer het op het punt van knappen staat? Wanneer het teveel wordt? Je kan het soms wel aanvoelen. Maak afspraken over het nemen van een time-out. Je kunt een teken afspreken waarna een van de twee uit de situatie gaat. Om rustig te worden. Zodra de grootste emoties gezakt zijn kun je weer verder. Soms is het wel zo prettig als de een even de kamer uit gaat, maar dat hoeft niet per se. Spreek af wat voor jullie beiden werkt. Heb je de neiging om de ander aan te sturen? Dan betekent dit dat je zelf al voelt dat de spanningen oplopen. Je hebt zelf de verantwoordelijkheid om de time- out te nemen om het samen goed te doen.

Lukt dit niet? En zie je echt enorm op tegen de feestdagen? Vraag dan op tijd hulp voor jullie samen. Wie weet lukt het dan om van de feestdagen echt een groot feest te maken!

Vlam Magazine wenst jou en je naasten een hele fijne en liefdevolle kerst en jaarwisseling toe. Met die gekke oom, die liefdevolle moeder en die norse door zijn iPhone scrollende neef. En wie weet lukt het, dit jaar geen knallende kerst!

 

Geschreven door Kirsten Regtop van Fabriek69

Illustraties door Roderique Arisiaman van Dracorubio Studio

 

Elke maand maken wij, de Seksuologen met Twee, Anne en Leila, een lijstje met hardnekkige fabels en goeie feiten! Deze maand gaan we het hebben over de feiten en fabels rondom Masturberen

 

Fabel: In een relatie mag je niet masturberen

Laten we beginnen met de meest hardnekkige: in een relatie mag je niet masturberen. Voor sommigen voelt het alsof er dan vreemdgegaan wordt, wat natuurlijk helemaal niet zo is. Masturbatie staat namelijk los van je seksualiteit en intimiteit met je partner. Dit is iets van jou en dit stopt niet zodra je in een relatie zit. We horen het ook vaak terug in de praktijk dat koppels vinden dat de ander niet mag masturberen, maar het is juist zo goed en gezond voor je! In een relatie mag je gewoon masturberen én het is niet vreemdgaan!

 

Feit: Masturberen is goed voor je!

Nee, je wordt niet blind of doof als je masturbeert. Dit is een grote fabel! Wat wel klopt is dat masturberen goed voor je is. Het heeft vele voordelen. Zo zorgt het voor ontspanning en werkt het als stress-release, het is goed voor je immuunsysteem, je valt er beter van in slaap en je leert jezelf op seksueel en intiem gebied beter kennen (wat je mogelijk weer aan eventuele sekspartners kan vertellen). Eigenlijk zitten er geen nadelen aan masturberen.

 

Feit: Je kunt samen masturberen

Samen masturberen kan heel intiem zijn en het voelt heel erg kwetsbaar. Masturberen doe je vaak alleen en je hoeft geen ‘’rekening’’ te houden met anderen. Wanneer je samen gaat masturberen voelt het soms alsof je ineens een publiek erbij hebt. Soms kan het als tussenstap prettiger zijn als je eerst masturbeert terwijl er ook iets anders gedaan wordt. Bijvoorbeeld samen zoenen en masturberen. Of tijdens penetratie ook jezelf stimuleren (dit geldt zowel voor penis- als vulva-eigenaren).

 

Fabel: Stoppen met masturberen is het antwoord op alle sekszorgen!

Wij merken in de praktijk vaak dat cliënten aangeven: ‘’ik ben gestopt met masturberen, dus dat is opgelost!’’. Het idee is er soms dat bij seksuele zorgen en/of onzekerheden masturbatie een onderdeel is van het probleem en als je er dan mee stopt dat dit gelijk de oplossing is. Helaas is het niet zo gemakkelijk en moeten we je teleurstellen. Masturberen kan juist heel erg helpend zijn en het stoppen kan je soms ook verder van huis helpen. Door masturberen, het momentje voor jezelf, sta je stil bij wat jij prettig vindt, maar ook kun je bijvoorbeeld nagaan wat signalen van jouw lichaam zijn wanneer je bijna tot een orgasme komt. Als je helemaal stopt met masturberen, dan mis je deze stukjes van informatie (en genot).

 

Fabel: Masturberen doet iedereen

Nee, niet iedereen heeft deze behoefte. Wel meer dan dat mensen toe durven te geven, maar er zijn zeker ook personen die deze behoefte totaal niet hebben en dat is ook helemaal oké. Als het niet vanuit walging, schuldgevoel, schaamte, angst of iets in deze trant ontstaat, dan is het niet erg als jij die behoefte niet hebt. Als je merkt bij jezelf dat je niet masturbeert, omdat je gevoelens van schaamte en schuld hebt rond dit onderwerp, dan kun je na gaan denken waar deze schaamte en schuld vandaan komen en welke invloed dat heeft op je seksualiteit (en dus ook op masturberen). Maar nogmaals: niet iedereen heeft deze behoefte en dat is helemaal oké.

 

Geschreven door Leila en Anne, aka Seksuologen met Twee

.

Hoe kun je als hetero en CIS-gender zorgen voor een kastvrije wereld?

Op linkedIn plaatste ik een oproep om in contact te komen met mensen die van een kastloze wereld de norm willen maken en zich daar actief voor inzetten. Want een open houding en respect hebben voor elkaar is allemaal goed en aardig; maar wat betekent dat precies en hoe ziet dat er concreet uit? Met deze interviews wil ik de hetero-mens van ideeën voorzien over hoe je dat doet: geen kasten bouwen. Zolang mensen niet uit de kast hoeven komen als hetero, lijkt me dat wel zo fair.

Deze keer Bamber Delver. Hij is Auteur van het “Handboek Tegen Pesten”, Directeur van Media & Maatschappij en Hoofddocent Nationale Opleiding Media Coach. Daarnaast is Bamber gecertificeerd Extern Vertrouwenspersoon.

 

Vanwaar je interesse in een kastloze wereld?

‘Ik kom uit een gezin waarbij er tegen de tijdsgeest in al veel ontdekt werd op het gebied van genderrollen. In het kleine dorpje waar ik opgroeide werd er bijvoorbeeld niet per se positief gekeken naar mijn werkende moeder. Als mensen daar moeilijk over deden zei mijn vader altijd ‘dat mag ze van mij’. En met dat mandaat was de kous dan af.’

‘Mijn ouders hebben zo geworsteld toen ik uit de kast kwam als homo en later ook met het gegeven dat mijn partner en ik vaders werden. Maar zij hebben eigenlijk precies gedaan, wat jij Sabine met je serie artikelen beoogt. Zij doorbraken zonder discussie, zonder dat wij er naar moesten vragen, gewoon vanzelfsprekend en uit eigen initiatief het heteronormatieve beeld. Ik heb enorme bewondering voor hoe zij hun proces hierin in stilte zijn aangegaan.’

 

Hoe deden ze dat?

‘We hadden de keuze voor het vaderschap niet overlegd. Mijn ouders hadden er geen zeggenschap in gekregen. Dat vonden ze lastig. Maar toen onze zoon eenmaal geboren was, deed mijn moeder, zonder het ooit te benoemen, iets fantastisch. Ik weet nog goed dat we op bezoek kwamen om kerst te vieren en dat de kerststal een nieuwe opstelling had: twee herdertjes stonden als vaders bij het kindeke Jezus.’

‘Toen mijn moeder overleed schafte ik zelf de houten kerststal van Dick Bruna aan. Natuurlijk wilde ik onze versie van kerst ook weer terug laten komen in de opstelling. Dat heb ik immers zo geleerd van mijn moeder. Ik zette ik Josef met één van de herders bij de kribbe. En Maria staat bij de herders. Zo simpel is het. Voor onze zoon is dat heel vanzelfsprekend. Hij heeft zich nooit afgevraagd waar Maria was.’

 

Waar loop je tegenaan?

‘Als eerste openlijk homovaders van Nederland hebben we veel shit over ons heen gekregen. Ook vanuit de homobeweging, zelfs in Amsterdam. Het COC noemde ons nep-homo’s. Wat ik nu lastig vind is het nieuwe identiteitsdenken. Het eenzijdige beeld van homo’s als songfestival minnende groep, werkt beperkend voor mensen die hun seksualiteit aan het ontdekken zijn. Dat is net zo benauwend als waar ik vandaan kom. Elk jaar op Paarse Vrijdag een drag Queen op school uitnodigen heeft waarschijnlijk niet het effect dat je beoogt. Identiteitsdenken is ook een kastensysteem. Wat ik fijn vind is dat er wel een en-en mentaliteit is gekomen, waarbij aan homo’s ook gewoon gevraagd kan worden wanneer de kinderen komen.’

 

Geschreven door Sabine Meulenbeld (Specialist Seksuele Soevereiniteit, trainer, coach, therapeut. (www.sabinemeulenbeld.nl)

.