De nieuwe cijfers van het CBS over huiselijk- en seksueel geweld laten zien dat het probleem nog steeds groot is in Nederland.

 

Het CBS heeft onderzocht hoe vaak seksuele intimidatie en seksueel geweld, zowel fysiek als online, voorkwamen in een periode van een jaar. Dit gaat bijvoorbeeld over ongewenste aanrakingen, vervelende seksuele opmerkingen via internet, maar ook over gedwongen worden tot seksuele handelingen en verkrachtingen; kortom het onderzoekt het hele spectrum van ongewenst seksueel gedrag. De cijfers zijn schokkend.

 

Afgelopen jaar heeft ruim één op de 10 Nederlanders van 16 jaar en ouder een vorm van seksueel geweld meegemaakt, dat zijn meer dan anderhalf miljoen personen. Jonge vrouwen zijn hier veel vaker slachtoffer. 22% van de 18-24-jarige vrouwen heeft met fysiek seksueel geweld te maken, variërend van ongewenste aanrakingen tot verkrachting te maken. Per jaar. Dat is vier keer zo vaak als hun mannelijke leeftijdsgenoten. Door de Verenigde Naties wordt geweld tegen vrouwen een schaduwpandemie genoemd. Het is dweilen met de kraan open. Met ernstige individuele en maatschappelijke gevolgen. Dat is er aan de hand als we seksueel geweld niet structureler aanpakken. In 2020 gaf 8 % van de bevolking van 16 jaar en ouder aan in de afgelopen 12 maanden slachtoffer te zijn geweest van een of meerdere vormen van huiselijk geweld. Dit komt neer op 1,2 miljoen personen.

 

Naast signalering en hulpverlening moet ook preventie prioriteit worden in het overheidsbeleid. De kosten hiervan zijn relatief laag. De grote vraag: waar wacht Den Haag nog op ? 

 

Hierbij een link naar het onderzoek waar je alles verder kan lezen over de nieuwe cijfers van het CBS over huiselijk- en seksueel geweld: Onderzoeksrapport CBS huiselijk- en seksueel geweld 2020

 

Geschreven door Prof. dr. Ellen T.M. Laan (o.a. van Stichting Seksueel Welzijn Nederland)

Na 24 jaar met mijn eerste vriendje, 17 jaar huwelijk en drie kinderen ontmoet ik Jaap. Als een blok val ik voor hem. Tot over mij oren verliefd.

Hij is mijn prins op het witte paard, de liefde van mijn leven. Tegen alle alarmbellen en signalen die intuïtief afgaan in mijn lijf laat ik alles achter me om met hem te trouwen.

Trouwen met een wolf in schaapskleding. Wat dat betekent, daar kom ik de volgende 11 jaar hard en meedogenloos achter.
Langzaam trekt Jaap mij mee in zijn wereld. Een wereld van verwarring, manipulatie en bedrog. Zonder dat ik het door heb begin ik de grip op mijn eigen leven te verliezen. Ik maak geen eigen keuzes meer en verleg elke keer weer mijn eigen grenzen.

Als we na een gezellig etentje met mijn vrienden naar huis rijden, vraagt Jaap mij hoe het mogelijk is dat ik al ruim 20 jaar bevriend ben met deze mensen. Ik begrijp zijn vraag echt niet, wat is er mis met mijn vrienden? Uitgebreid legt Jaap mij uit hoe hij deze avond heeft beleefd. Hij snapt niet dat ik niet door heb dat het een stel blaaskaken zijn. Hoog in hun bol hebben ze het. Ze behandelen ons als stront omdat wij in hun ogen veel minder zijn dan zij.

Ik begrijp niets van wat hij zegt. Dat maakt hem enorm boos. Hij probeert mij te beschermen en ik neem het voor dat stelletje idioten op. Ik ben echt een naïeve vrouw, zegt hij. Waar ze het lef vandaan halen om ons te vragen mee te gaan eten en dan ons notabene zelf de rekening laten betalen. Hij loopt rood aan van woede en geeft mij de schuld dat ik daar niets van heb gezegd.

Een paar dagen later krijg ik bericht van mijn vrienden. Totaal in shock ben ik als ik lees dat ze ervoor kiezen om onze vriendschap te verbreken. Ze vinden dat we niet meer zo goed bij elkaar passen. In tranen laat ik Jaap het bericht lezen. ‘Ik zei het je toch, maar jij wilt niet naar mij luisteren. Ze geven helemaal niks om je. Wees maar blij dat je van ze af bent.’

Op mijn vraag aan hen wat er is gebeurd krijg ik geen antwoord. Ik kan niet geloven dat deze dierbare vriendschap van ruim 20 jaar zomaar wordt verbroken. Helaas blijft het hier niet bij. Elke keer trekken er weer vrienden zich terug uit mijn leven.

Als ik nieuwe vrienden maak bepaalt Jaap of we met hen omgaan. Op iedereen heeft hij kritiek. Niemand deugt er in zijn ogen. Ze verwennen hun kinderen, ze hebben geen structuur, ze smijten met geld, ze leven boven hun stand …

Langzaam wordt mijn wereld steeds kleiner. Ik word geïsoleerd en ik heb er geen erg in. Ik ga alles geloven wat hij zegt. En ga dingen zien bij anderen die ik nooit eerder zag. Ik raak ervan in de war. Ik snap het echt niet meer.

Een enkele keer zien vrienden zijn ware aard. Dat hij onrechtvaardig streng is tegen de kinderen, ze beledigt en afsnauwt. Zelfs zien ze een keer dat hij me slaat. Voor sommigen is dat de druppel en ze laten weten dat hij niet meer welkom is. Helaas betekent dat voor mij dat ik van Jaap ook niet meer mag gaan.

Als ik na de zoveelste uit de hand gelopen ruzie vlucht naar een vriendin zet hij ‘s nachts een paspop voor haar deur gekleed in mijn trouwjurk, met daarop een bordje: hier woont een hoer.

Na deze actie ben ik ook bij haar niet meer welkom.

Hetzelfde gebeurt er met de vriendschappen van de kinderen. Jaap heeft echt op iedereen iets aan te merken. Elk vriendje of vriendinnetje heeft een slechte invloed. Hij bepaalt met wie ze omgaan en met wie niet. Natuurlijk spreken ze stiekem af, maar Jaap komt echt overal achter. Het lijkt of hij overal oren en ogen heeft. Bij elke zwarte Peugeot staat hun hart stil. Waar ze ook afspreken, hij weet het altijd.

Het gevolg is dat er geen vriendjes meer over de vloer komen. De kinderen schamen zich voor het gedrag van Jaap. Hij is bot en onbeleefd.

Ons wereldje wordt kleiner en kleiner. We gaan daar heel erg langzaam in mee. Wij weten niet beter. Dit is zoals het gaat bij ons.

Als ik in 2019 mijn boek publiceer, krijg ik een reactie van de vriendin van het etentje.

‘Toen ik Jaap de eerste keer een hand gaf stonden al mijn zintuigen op scherp! Ik herkende het fenomeen narcisme meteen, omdat ik ook één van die vrouwen ben. Ik heb toen uiteindelijk de keuze gemaakt te stoppen met onze vriendschap omdat ik wist waarin jij verstrikt raakte en dat ik jou niet kon redden.’

Ik schrok enorm van dit bericht en dacht ‘wat nu als ze hier wel met mij over zou hebben gesproken?’

Slachtoffers van huiselijk geweld hebben zaadjes nodig. Mensen die zonder oordeel laten weten wat ze voelen en zien. Die niet denken ‘laat ik me er maar niet mee bemoeien’. Die tegen je zeggen ‘Ik voel, denk of zie dat het niet goed met je gaat, maar ik wil je laten weten dat ik er altijd voor je zal zijn.’

Mijn vriendin had dat zaadje bij mij kunnen planten …

 

Geschreven door Anita Wix, ervaringsdeskundige. 

Op de tweede vrijdag in december is het paarse vrijdag, de dag dat binnen het onderwijs (basisschool, middelbare school, MBO’s, hogescholen en universiteiten) aandacht besteed wordt aan de acceptatie van LHBTI klasgenoten. Paarse Vrijdag is in 2010 als Spirit Day begonnen in de Verenigde Staten toen leerlingen paars gingen dragen om hun steun te betuigen aan medeleerlingen die lesbisch, homo, bi+ of trans waren. De kleur paars is gekozen omdat in de regenboogvlag de kleur paars voor ‘spirit’ staat.

Het initiatief is verder uitgewerkt binnen Nederland vanuit de GSA (Gender and Sexuality Alliance)

Zij vinden het belangrijk dat je zelf kan bepalen wat mannelijk of vrouwelijk is. Of je nu een cisgender, transgender, non-binair

Paarse vrijdag is nog steeds ontzettend belangrijk. We zien dat onder jongeren in Nederland de acceptatie van bijvoorbeeld homoseksualiteit steeds beter gaat. Waar in 2012 nog 2 op de 10 jongeren twee zoenende mannen op straat afkeurde. Is dit in 2017 nog maar 1 op de 10 jongeren. (onderzoek seks onder je 25e van Rutgers 2017

Ondanks deze positieve ontwikkelingen, blijft het belangrijk aandacht te besteden aan seksuele diversiteit. Zo weten we dat twee op de vijf jongeren wel eens uitgescholden wordt vanwege de seksuele voorkeur, een op de zes wel eens bedreigd en een op de negen is wel eens geschopt en geslagen. (onderzoek seks onder je 25e van Rutgers 2017)

Daarom is en blijft een initiatief als paarse vrijdag ontzettend belangrijk!

Dus trek vandaag je paarse trui, shirt of stropdas aan! En geef hiermee het signaal dat iedereen mag zijn wie die wilt zijn!

Denk jij nu, ik heb op mijn school helemaal niets meegekregen van paarse vrijdag… Maak dan alvast een plan voor volgend jaar. Op deze website kan je allerlei tips vinden en diverse tools bestellen. En voor vandaag, trek snel nog iets paars aan en vier het feestje mee!

 


Blog van Kirsten Regtop – eerder op haar website verschenen.
Vlam brengt hem nog eens onder de aandacht, in het kader van Orange the World.


Weleens gehoord van Orange the World? Dat is een wereldwijde campagne om aandacht te vragen voor geweld tegen vrouwen. Vanaf 25 november (de Internationale dag ter uitbanning van geweld tegen vrouwen) tot en met 10 december (de Internationale dag voor de Mensenrechten) kleurt de wereld oranje: gebouwen worden oranje verlicht en op (social) media zie je berichten daarover voorbijkomen. Met name huiselijk geweld is een enorm geweldsprobleem waar vrouwen slachtoffer van worden. En het is heel erg lastig dit te stoppen.

(Ex-)partnergeweld is een genderbased problem. Dat wil zeggen dat geweld door mannen tegen vrouwen vaker voorkomt dan andersom, en het is ook vaak heftiger. Vrouwen raken vaker gewond als gevolg van het geweld. Vrouwen die omkomen als gevolg van geweld zijn vaak slachtoffer van ex-partnergeweld. En geweld door mannen boezemt meestal meer angst in dan als een vrouw een klap uit deelt, simpelweg door het verschil in fysieke kracht en lengte.

Het vraagt moed om genderbased violence – geweld tegen vrouwen – aan te pakken. Zowel mannen als vrouwen hebben daar een rol in en baat bij. Jij dus ook!

Om gendergerelateerd geweld tegen te gaan hebben we twee dingen nodig: 1. een brede visie op deze vorm van geweld die alle genders verbindt, en 2. de moed om niet weg te kijken en verzachtende omstandigheden te zoeken voor het ontstaan van geweld.

 

Wat is gendergerelateerd geweld?

Gender is meer dan alleen een geslacht en het biologische aspect, het betreft ook de culturele en psychologische aspecten daarvan. Welke kleding we dragen, en hoe we ons gedragen horen daar ook bij.

Geweld gerelateerd aan gender komt veel voor. Daarbij komen zelfs mensen om, worden mensen voor hun leven verminkt. Ook psychisch geweld in de vorm van vernedering, onderdrukking en isolatie komt voor.

Een van de belangrijke aspecten daarbij is, is dat hun gender van invloed is geweest op het ontstaan van geweld of de aanleiding is van het geweld. Zoals vrouwen die worden omgebracht, geïsoleerd of onderdrukt, omdat zij zich niet zedelijk zouden gedragen. Genitale verminking, huwelijksdwang (want ook in Nederland komt het ‘moetje’ nog voor). Of, minder zichtbaar maar zeker niet minder aanwezig, passieve agressie als men niet de norm van het geslacht weet te handhaven.

 

Niet alleen vrouwen zijn slachtoffer

Als er over gendergerelateerd geweld wordt gesproken gaat het over het algemeen over geweld tegen vrouwen. Maar ook andere mensen kunnen slachtoffer worden! Als mannen niet aan de mannelijke norm voldoen, is de kans groot dat zij te maken krijgen met vernederingen, scheldpartijen en ook fysiek geweld.

“Je bent toch geen homo!”, “Kom op zeg, je bent toch geen watje?”
Dingen die zogenaamd als aanmoediging bedoeld kunnen zijn, bevestigen het genderstereotype van de ‘echte’ man. En stimuleren mannen om zich daarnaar te gedragen.

Het beeld dat genderbased violence alleen vrouwen wordt aangedaan is daarom wat mij betreft te nauw. 

Niet alleen mannen zijn pleger

Vrouwen houden ook gendergerelateerd geweld tegen vrouwen in stand. Want ook zij zijn grootgebracht met de normen die komen kijken bij het gedrag zoals dat bij een ‘goede vrouw’ zou horen. En zorgen ervoor dat het lastig is de geldende normen te doorbreken.

Want hoe wordt er door vrouwen gesproken over andere vrouwen in topfuncties, met een kostwinnerspositie of over vrouwen die zich niet opmaken of okselhaar laten staan? Je herkent vast de voorbeelden ervan ook in je eigen omgeving.

Vrouwen hebben de neiging andere vrouwen nog harder neer te halen dan mannen dat doen. Het doorbreken van gendernormen en stereotyperingen is daarom zeker niet een zaak van mannen alleen.

Daarnaast hebben vrouwen zeker ook meningen over mannelijkheidsnormen. Denk aan het oordeel over mannen die zich niet ‘mannelijk’ of niet mannelijk genoeg gedragen. Zo kunnen ook vrouwen gewelddadig zijn tegen mannen.

Vrouwen zijn vaker slachtoffer van ernstig en structureel geweld

Mannen hebben meer de neiging om geweld goed te praten.

Ik schreef al eerder in mijn blog over het tegengaan van femicide, dat in 2018 40 vrouwen in Nederland vermoord zijn door hun echtgenoten, (ex-)partners of stalker. In datzelfde jaar is hooguit 1 moord door een vrouw op haar partner gepleegd. Vrouwen zijn ook vijf keer vaker slachtoffer van structureel geweld door mannen.

En in onderzoek van kennisinstituut Atria waar ik ook al eerder naar verwees, blijkt dat de mannen anderhalf tot twee keer vaker partnergeweld acceptabel vinden dan vrouwen.

 

Mannen, vrouwen en andere genders moeten samenwerken om gendergerelateerd geweld tegen te gaan.

We mogen niet wegkijken naar geweld dat gerelateerd is aan onze geslachtsnormen. En het mag ook nooit goedgepraat worden, dat vinden we allemaal, terwijl dit helaas nog veel te vaak gebeurt.

Zoals vrouwen verweten wordt dat zij niet in het donker op straat mogen lopen en mannen nou eenmaal roofdieren zijn. Dit legt de verantwoordelijkheid voor het slachtofferschap bij het slachtoffer, wat niet alleen pijnlijk is voor een slachtoffer maar zeer zeker ook voor hun naasten.

Gendergerelateerd geweld is een probleem van ons allemaal. Ieder slachtoffer heeft familie. Elke pleger heeft familie. De gevolgen zijn verwoestend en laten blijvende en soms zelfs overgenerationele trauma’s na. Zowel mannen als vrouwen kunnen slachtoffer en pleger zijn en houden het geweld in stand. Gender mag nooit een excuus zijn geweld toe te passen en in stand te houden.

Dit moeten we onder ogen komen en aan willen gaan, samen. Geen hullie of zullie, maar wij.

 

👉Lees ook het artikel ‘Knallende feestdagen’ over huiselijk geweld in ons magazine Vlam, dat net van de pers is.

 

Geschreven door Kirsten Regtop (#TEDxSpreker, blogger en trainer bij www.kirstenregtop.com over o.a. huiselijk- en partnergeweld). Lees deze en meer blogs ook op haar site

 

Van alle 1250 seksspeeltjes die ik de afgelopen jaren heb getest is er eentje dat ik m’n leven nooit meer kwijt wil. En het mooie van deze toy is: je hoeft hem ook nooit meer kwijt te raken. De Njoy Pure Wand gaat namelijk nooit kapot en gaat dus écht een leven lang mee. Ik grap wel eens ‘Ik neem mijn Njoy Pure Wand mee naar het bejaardentehuis’, maar eigenlijk is het geen grapje. Ik hoop dat ik de rest van mijn leven nog ontzettend vaak en veel kan genieten van deze roestvrijstalen dildo.

Nu snap ik dat je misschien niet echt warm zult lopen van de combinatie ‘roestvrijstaal’ en ‘sekstoy’, want metaal is een materiaal dat je niet snel verwacht tussen de gemiddelde lakens van de gemiddelde slaapkamer. Het roept associaties op van BDSM-spelletjes, zwepen, slaan en pijn en dat terwijl ik deze dildo juist als heel liefdevol zou omschrijven!

 

Genderneutraal

De Njoy Pure Wand heeft een haast iconische status onder sekstoy-testers en ik denk dat iedere sekstoy-tester, of eigenlijk ieder sekstoy-connaisseur, deze dildo in zijn, haar of ‘hen’ top 3 heeft staan. En ja, ik schrijf ‘zijn, haar of hen’, want deze dildo is legendarisch voor alle genders! De grote bol heeft een doorsnede van 38 millimeter en is daarmee perfect voor het stimuleren van de G-spot. De kleinere bol heeft een doorsnede van 25 millimeter en die kun je ook gebruiken voor G-spot-stimulatie, maar eigenlijk is deze ideaal voor het stimuleren van de prostaat.

Door de gebogen banaan-vorm is het heel makkelijk om deze toy zelf zachtjes over je G-spot (of P-spot) te laten bewegen, maar je kunt dit uiteraard ook de ander laten doen. Door het gewicht, de Njoy Pure Wand weegt 680 gram, en het materiaal van de toy word je haast gedwongen om je bewegingen rustig te houden en het gevoel van een metalen bol tegen je, in mijn geval, G-spot is zo ontzettend fijn. Zo goed. Zo perfect.

 

Koud of warm

Ik houd deze dildo altijd even onder een warme kraan voordat ik ‘m ga gebruiken, want zo’n stuk metaal kan behoorlijk koud aanvoelen. Al zijn er ook mensen die juist van die kou houden en ‘m van tevoren juist even in de diepvries leggen. Een perfect speeltje voor ‘temperature play’ dus ook doordat rvs een glad en niet-poreus materiaal is, heb je maar heel weinig glijmiddel nodig.

Voor mij is het spelen met de Njoy Pure Wand een manier om tijdens het vrijen met mezelf of met mijn partner te vertragen. Even niet dat snelle, even geen harde trillingen of wrijving tegen m’n klit of G-spot, even geen haast. Als deze metalen bal langs m’n G-spot glijdt dan word ik vanzelf rustig en ontzettend geil en loom. En mijn orgasmes met de Njoy Pure Wand zijn altijd intens. Ik heb overigens pornofilmpjes gezien waarmee er flink met deze dildo wordt geramd, maar volgens mij ga je dan voorbij aan de essentie van dit speeltje: het subtiel stimuleren van je G-spot (of P-spot).

 

 

Ik hoop dat ik 100 word en dat ik op die leeftijd nog genoeg kracht in m’n handen heb om de Njoy Pure Wand vast te houden!

Hier koop je de Njoy Pure Wand voor € 139,90.

 

Geschreven door Luna     www.climaximaal.nl

“Gemiddeld overlijden 52 kinderen per jaar aan de gevolgen van kindermishandeling. Dat cijfer is schrikbarend en moet omlaag”, vertelt Natascha Pankow, initiatiefnemer van 52 stemmen van het kind. “Ik heb niet de illusie dat we kindermishandeling volledig kunnen stoppen, maar wel de ambitie om dat voor elkaar te krijgen.” Vlam sprak met Natascha en met Nicky Schijvens, die sinds 2017 bij de beweging betrokken is.

 

De helft van de kinderen die geweld thuis meemaken krijgt geen hulp. Voor Vlam een van de meest schokkende conclusies uit onderzoek dat op 12 november gepubliceerd is door Verwey-Jonker. Helaas ook een uitkomst waar hulpverleners niet vreemd van opkijken: het ligt soms ingewikkeld om kinderen te spreken en hulp aan te bieden.

“Veel mensen, of het nu hulpverleners zijn of ouders, buren of andere kinderen, vinden het heel spannend in gesprek te gaan. Ze zijn bang om het verkeerd te doen. Het erger te maken. Of niet te weten wat ze moeten doen als naar voren komt dat het onveilig is”, vertellen Nicky en Natascha. “Terwijl de mensen die als kind mishandeld zijn vaak naar voren brengen dat er zo weinig mensen in hun omgeving waren die echt naar hen luisterden, of vroegen hoe het met hen ging. Dat is iets wat zij als slachtoffers enorm gemist hebben.”

 

Práten!

Met 52 stemmen van het kind brengen de twee bevlogen trainers in de aanpak van kindermishandeling een beweging op gang waardoor met kinderen zelf gepraat wordt over wat er gedaan kan worden tegen kindermishandeling. Want dat gebeurt volgens hen nog veel te weinig. “Als je blijft doen wat we deden, krijgen we wat we kregen. We moeten de cijfers naar beneden brengen.”

Na een symposium waar de hulp aan kinderen in die situaties centraal stond hebben ze doorgepakt: begin september organiseerden ze een hackathon*, met de centrale vraag: Hoe betrekken we kinderen meer bij de aanpak van kindermishandeling? Naast onderzoekers, hulpverleners, BACA (Bikersagainstchildabuse) waren ook trainers in de aanpak van kindermishandeling aanwezig. De uitkomst: We moeten het praten over kindermishandeling normaliseren.

 

Vlog

Normaliseren? Kindermishandeling is toch niet normaal? Nicky legt uit: “We leren kinderen over gezond eten en bewegen, maar niet over gezond opgroeien. Zij hebben recht op een kloppend referentiekader.”Het zou volgens haar enorm helpen als het normaler is om te vertellen als het even wat minder gaat thuis of als je dingen heel lastig vindt in de opvoeding van je kinderen. Bijvoorbeeld aan een leerkracht of de pedagogisch medewerker van de kinderopvang.

Hoe kan je die boodschap, dat het normaal is om te praten als het even lastig is of niet goed gaat, ook nog eens bij kinderen brengen? Natascha vertelt over een vlog van influencer Teun Peters, die hij op zijn kanalen gedeeld heeft. “Daar kwamen verschillende reacties op, zelfs een onthulling. We hebben diegene aan hulp kunnen koppelen. Het toont aan hoe belangrijk het is om de juiste kanalen te vinden om die kinderen te bereiken.”

 

Vanuit je hart

Het onderzoek van Verwey-Jonker toont de noodzaak aan om meer te doen mét kinderen en voor kinderen. Hoe mooi zou het zijn als het lukt om over een paar jaar te kunnen zeggen dat 100% van de kinderen hulp krijgen van mensen die zij vertrouwen. Dat je als hulpverlener en omstander in gesprek durft te gaan.

Op 3 december vindt het vervolg op de hackathon van 52 stemmen van het kindplaats. “Misschien weet je nog niet concreet wat je zou kunnen bijdragen, maar samen komen we er wel uit”, zegt Natascha. “Als je vanuit je hart voelt dat je wil bijdragen en de boodschap ondersteunt, sluit je dan aan.”

 

* Hackathon is een samentrekking van ‘hack’ en ‘marathon’. Het is een evenement waarindeelnemers/teams non-stop aan de slag gaan met casussen om binnen korte tijd oplossingen te bedenken, in dit geval voor het probleem van kindermishandeling.

 

Geschreven door Kirsten Regtop (#TEDxSpeaker| Blogger | Trainer and Social worker. www.kirstenregtop.nl)

 

“Waarom ging je dan ook alleen uit?” “Waarom ben je dan ook met hem meegegaan?” En natuurlijk de klassieker: “Waarom liep je dan ook in zo’n kort rokje over straat, dan vraag je erom.” Vragen en opmerkingen die slachtoffers van seksueel geweld vaak te horen krijgen. Dit is victim blaming: iemand krijgt te maken met seksueel geweld, zoals aanranding, en krijgt daar achteraf ook nog zelf de schuld van. Meiden die een naaktfoto naar hun vriendje sturen die vervolgens wordt rondgestuurd kunnen er mee te maken krijgen. Ook een homostel dat hand in hand over straat loopt en in elkaar geslagen wordt kunnen te maken krijgen met victim blaming.

 

Victim blaming is oneerlijk en schadelijk

Slachtoffers schamen zich vaak al en voelen zich ten onrechte schuldig. Dat wordt door victim blaming alleen maar versterkt. Onderzoek heeft laten zien dat slachtoffers regelmatig net zoveel last hebben van de negatieve reacties achteraf, als van het geweld zelf. Victim blaming zegt ook iets over hoe serieus seksueel geweld wordt genomen. Door tegen een slachtoffer te zeggen dat hij/zij die nare ervaringen had kunnen voorkomen, wordt de dader niet verantwoordelijk gehouden.

 

Waarom krijgen slachtoffers de schuld?

Victim blaming komt voort uit traditionele opvattingen over gender en seksualiteit. Bijvoorbeeld de dubbele moraal, waarin mannen worden gezien als degenen die hun wensen kenbaar maken op seksueel gebied, en vrouwen de grenzen moeten bewaken. Als daar dan iets misgaat, zal ze het er wel naar gemaakt hebben. Ook overtuigen mensen zichzelf er graag van dat hun niets naars kan overkomen. Geweld meemaken is een beangstigend idee. Door het slachtoffer verantwoordelijk te maken wordt dat beter hanteerbaar. ‘Zo dom zou ik nooit zijn, om ’s avonds alleen over straat te fietsen.’

 

#ZegErWatVan

Om dit mechanisme van schuld en verantwoordelijkheid te doorbreken hebben Rutgers en Atria de campagne #ZegErWatVan gelanceerd. Deze campagne is onderdeel van de campagne ‘Generatie Ja …En?’, waarin we jongeren bewust proberen te maken van gendergerelateerd geweld en de stereotiepe normen die daarmee samenhangen. Het uitgangspunt is een positieve insteek; we willen niet met een opgeheven vingertje gaan wijzen op wat er fout gaat. De meeste jongeren keuren seksueel geweld af, en iemand daar de schuld van geven vinden ze ook niet oké. Toch spreken ze zich vaak niet uit, omdat ze denken dat andere jongeren er anders over denken dan zij. Jongeren willen er nu eenmaal graag bij horen. We bieden de ruime meerderheid met positieve normen handvatten om zich op een laagdrempelige manier uit te spreken. Daarmee laten ze zien dat hun mening ook de mening is van (de meeste) leeftijdgenoten. Ze versterken daarmee de positieve norm.

In de campagne krijgen jongeren informatie over hoe raar en onrechtvaardig victim blaming eigenlijk is. Daarnaast zien ze video’s van whatsappgesprekken waarin hun leeftijdgenoten zich uitspreken tegen victim blaming. De jongeren kunnen bijvoorbeeld een set met stickers downloaden, die ze zelf op sociale media kunnen gebruiken.

Voor veel jongeren is onrecht een belangrijke reden om in te grijpen en op te komen voor leeftijdgenoten. Met de campagne #ZegErWatVan spelen we in op dit rechtvaardigheidsgevoel. De verantwoordelijkheid voor seksueel geweld moet terug waar hij hoort, namelijk bij degene die over grenzen heen gaat.

 

Geschreven door Willy van Berlo (Programmamanager Seksueel Geweld bij Rutgers, Kenniscentrum Seksualiteit)

Zeker een half miljoen kijkers trekt het programma Geraldine en de Vrouwen(GEDV), waarin presentatrice Geraldine Kemper zes vrouwen, die slachtoffer zijn van seksueel geweld, volgt tijdens hun therapietraject om van hun PTSS af te komen. Vlam sprak Geraldine Kemper en Iva Bicanic (landelijk coördinator Centrum Seksueel Geweld en klinisch psycholoog) over het programma.

 

Waarom vonden jullie het belangrijk om dit programma te maken?
Geraldine:“Ik snap dat mensen zich misschien afvragen waarom ik dit programma presenteer. Het is niet zo dat ik er zelf mee te maken hebgehad, maar ik ben me bewust van de cijfers met betrekking tot seksueel geweld. Die zijn ontzettend confronterend. Ik vind het beangstigend dat 1 op de 5 vrouwen, en 1 op de 16 mannen te maken heeft gehad of krijgt met seksueel geweld. Het is heel belangrijk dat er meer over dit onderwerp gepraat wordt. Daarom heb ik de kans om dit programma te kunnen maken met beide handen aangegrepen.”

Iva: “Het doet me goed dat het programma veel bekeken wordt, en dat er aandacht is voor een moeilijk bespreekbaar onderwerp dat zoveel mensen overkomt. In Nederland leven bijna 2 miljoen (!) mensen in de leeftijd van 15 tot 70 jaar die aangeven dat ze seksueel misbruik hebben meegemaakt. De helft van deze mensen heeft naar eigen zeggen in hun dagelijks leven problemen als gevolg van het misbruik. Het gaat hierbij vooral om psychische, seksuele en relationele problemen.

Ik ben er als behandelaar dagelijks getuige van dat seksueel misbruik levens kan stuk maken. Maar ik heb ook ervaren dat herstel mogelijk is met een traumagerichte behandeling, en dat er altijd wat te repareren valt. Het programma GEDV is taboedoorbrekend en laat van dichtbij zien hoe dat therapieproces verloopt. Dit kan anderen inspireren en aanmoedigen om professionele hulp te gaan zoeken. In het Centrum Seksueel Geweld zien we dat meer mensen ons bellen en chatten sinds GEDV. Dat is een goede zaak.”

 

In het programma gaat het veel over een Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS) na een trauma zoals het meemakenvan seksueel misbruik/geweld. Wat is PTSS?

Iva:“Een kleine helft van de slachtoffers van seksueel misbruik ontwikkelt een PTSS. Deze diagnose geeft aan dat het niet lukt om de gebeurtenissen te verwerken. Iemand moet er steeds aan denken (herbelevingen), doet z’n uiterste best om er niet aan te denken of te praten (vermijding), en voelt zich gespannen en alert, alsof het elk moment weer kan gebeuren (verhoogde waakzaamheid). Daarbij ontwikkelt iemand als gevolg van de traumatische gebeurtenissen negatieve gedachtes over zichzelf (ik ben waardeloos) en over de wereld (niemand is te vertrouwen). Helaas staat PTSS zelden op zichzelf. Vaak gaat het samen met een andere psychische stoornis(sen) en lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, buikpijn en bekkenbodemklachten, omdat die voortdurende spanning zich vastzet in het lichaam. Het is niet toevallig dat juist seksueel misbruik als hoogrisicotrauma voor PTSS wordt beschouwd in vergelijking met andere trauma’s: het geweld komt heel dichtbij, zo dichtbij dat het in je komt. Het is een aanslag op je lichaam door een ander.”

 

In de tweede aflevering zegt Marina dat ze zichzelf fysiek wil pijnigen en weet jij, Geraldine, even niet hoe je moet reageren. Heb je van tevoren geleerd hoe je het beste met de PTSS van de vrouwen om kunt gaan?

Geraldine:“Nee, ik heb niet een soort spoedcursus ‘hoe ga je om met slachtoffers van seksueel geweld’ gekregen. De redactie heeft de research gedaan en ik heb me verdiept in de stof. Hierdoor zit je dan helemaal in de materie. Het is voornamelijk mijn eigen nieuwsgierigheid die de gesprekken met de vrouwen op gang brengt. Ik durf de vragen te stellen die lastiger zijn om te vragen, en ik durf door te vragen. Als er dan een moment was, zoals dat met Marina, waarin ik niet wist hoe ik het beste kon reageren, gaf ik dat eerlijk aan bij de therapeuten. Zij gaven mij dan advies, maar ik denk dat mijn eerlijkheid en oprechtheid ervoor heeft gezorgd dat de gesprekken met de vrouwen zo oprecht zijn geweest.”

 

Geraldine, hoe was het voor jou om het vertrouwen van de vrouwen te krijgen en hun persoonlijke verhalen bij je te dragen?

“Ik voel me altijd heel bevoorrecht als ik dat vertrouwen krijg. In dit geval zijn het natuurlijk wel heel erg heftige verhalen, en weet ik ook meer details dan wat op tv gezegd kan of mag worden vanwege bijvoorbeeld juridische redenen. Dit is het eerste programma dat mij zo heeft aangegrepen dat ik er in bed nog over lag na te denken. We hebben met een heel klein team gedraaid, omdat het zo’n persoonlijk onderwerp is. Dat heeft ervoor gezorgd dat we heel hecht werden en daar heb ik ontzettend veel aan gehad. Doordat we er met elkaar over konden praten, konden we het ook beter een plekje geven.”

 

In het programma komen met name twee behandelingsmethoden aan bod, de exposure-techniek en Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Kun je de kern van beide behandelingen omschrijven en waarom zijn nou juist deze technieken zo van belang?

Iva:“Al deze behandelingen zijn direct gericht op het trauma en hoe de beleving ervan te veranderen. Daarom heet het ‘traumagericht’. Eromheen draaien of alleen hummen werkt niet bij PTSS. EMDR is een relatief kortdurende therapie die helpt om heftige emotionele beelden en herinneringen te verzachten. Met cognitieve gedragstherapie probeert de therapeut iemand stap voor stap naar een ander denkpatroon te helpen en vermijdingsgedrag te veranderen. De meerderheid van de mensen reageert goed op deze behandelingen. Wat vrijwel altijd helpt bij herstel is als mensen gaan beseffen dat zij niet verantwoordelijk zijn voor het misbruik.”

 

Had je van tevoren verwacht dat de therapie zo goed voor de vrouwen zou werken?

Geraldine:“Ik had zelf nog geen ervaring met EMDR, dus ik kon me nog niet echt voorstellen wat de therapie zou doen. Ik had wel verwacht dat er een hoop zou veranderen, maar niet dat er zó veel zou veranderen, en dat het zo snel zou gaan. Het is zo vet om te zien dat de vrouwen binnen een paar dagen al niet meer dezelfde emotie hadden bij de beelden waarmee ze werden geconfronteerd. De eerste afleveringen zijn nu op tv geweest, maar er komen ook nog wel tegenslagen, dat hoort erbij.”

 

Iva, je hebt samen met advocaat Richard Korver onlangs een boek geschreven, Dicht bij huis. In dit boek hebben jullie het over ‘Het kalme brein’ en een quote uit het boek zo mooi, treffend en belangrijk is: “Kalmte is het grootste cadeau dat je een kind kunt geven, ook als het jouw dingen vertelt die ontzettend pijnlijk en moeilijk zijn om aan te horen”.Waarom is dit zo belangrijk en wat is de relatie met PTSS?

“Uit onderzoek is gebleken dat extreme stress bij ouders een voorspeller is voor PTSS bij hun kind. Voor de duidelijkheid: als je te horen krijgt dat je kind seksueel misbruikt is, is het niet meer dan normaal om als ouder overmand te worden door emoties en rampgedachten. Het zijn normale reacties op een abnormale gebeurtenis. Het vraagt extreem veel van ouders om kalm te blijven in zo’n situatie. Toch is dat is het grootste cadeau dat je je kind kunt geven, kalmte en vertrouwen uitstralen, ook als het jouw dingen vertelt die ontzettend moeilijk en pijnlijk zijn om aan te horen. Het kind kijkt naar de ouder, als ouder geef je de maat van het verwerken aan. De kalmte van ouders kan hun kind helpen om zelf niet in paniek te raken en om de ruimte te krijgen om te kunnen verwerken. Voor ouders is het ook belangrijk om te weten dat hun kind niet heeft gezwegen omdat ze slechte ouders zijn, maar omdat het juist heel veel van hen houdt. En hen wil beschermen tegen pijn en verdriet.”

 

Wat vond je het mooiste moment tijdens de opnames van Geraldine en de vrouwen?

Geraldine:“Samen met het team en de zes vrouwen heb ik de eerste drie afleveringen in een bioscoopzaal gekeken. Dat ga je niet op tv zien, maar dat was heel bijzonder. Toen we begonnen met de opnames zag ik zes vrouwen die heel erg beschadigd waren. Toen ik in de bioscoopzaal ging speechen en ze zag zitten, zag ik gewoon zes andere vrouwen. Ze hebben zoveel stappen gemaakt in die week. Ik weet nog heel goed dat ik op dat moment dacht ‘het maakt me niet uit als er uiteindelijk maar drie mensen naar het programma kijken, er zitten zes vrouwen voor mij die zo positief veranderd zijn doordat ze hun trauma’s hebben kunnen verwerken’. Dat is iets waar ik echt door ben geraakt. Wat ik wel heel lastig vond was dat ik ze geen knuffel mocht geven! Nu in deze coronatijd zijn we er al aan gewend, maar tijdens de opnames speelde dat nog niet. Als één van de vrouwen het dan lastig had, wilde ik gewoon een knuffel geven.”

 

Wat hopen jullie je met het programma te bereiken of is er nog iets anders wat jullie kwijt willen?

Iva:“Met betrekking tot het programma hoop ik dat er een volgende editie komt over mannen. Want daar rust nog steeds een taboe op: seksueel misbruik van mannen. Verder wil ik benadrukken dat PTSS vaak niet het enige probleem is na seksueel misbruik. Als je seksueel misbruikt bent, heb je ook meer kans dat je een psychose, verslaving, depressie, of slaapstoornis ontwikkelt dan als je niet misbruikt zou zijn geweest. Maar PTSS is wel een diagnose waar we goede behandelingen voor hebben in Nederland. Tegen mensen die vrees hebben voor traumabehandeling zou ik willen zeggen: “Niet bang zijn, het ergste is al geweest, het misbruik is voorbij en dat heb je overleefd, deze behandeling kun je echt aan”. Bij 56% van de mensen met PTSS die geen hulp krijgen, gaan de klachten niet spontaan over en kunnen vele jaren aanhouden. Daarnaast vergroot het hebben van PTSS de kans op herhaling van seksueel misbruik. Het is dan ook zaak dat PTSS wordt behandeld. Als je zover bent om therapie te gaan zoeken om misbruik ervaringen te verwerken, doe dan eerst een goede search. Opgeleide therapeuten die bevoegd zijn om EMDR en cognitieve gedragstherapie te geven kun je vinden op www.emdr.nlen www.vgct.nl. Je gaat zeker weten geconfronteerd worden met een wachtlijst. Mijn opvatting is dat je beter kunt wachten op een goede behandelaar dan snel terecht bij iemand die geen kennis van zaken heeft. Het ergste wat er dan kan gebeuren is – behalve dat je klachten niet overgaan – is dat je hoop verliest. En hoop is veel waard. Hoop kan het verschil uitmaken tussen leven en dood.”

Geraldine:“Openheid is ontzettend belangrijk. We moeten hier met z’n allen over praten. Victim blaming, dat slachtoffers de schuld krijgen van wat hen is aangedaan, speelt bijvoorbeeld nog een hele grote rol. Dat is een van de dingen die echt zou moeten veranderen in de maatschappij. Ik denk dat veel mensen zich er niet bewust van zijn dat ze victim blamen wanneer ze dingen zeggen als “had je maar niet bij hem in bed moeten gaan liggen”, of “je gaat toch ook niet alleen fietsen in dat park”. Misschien komt zo’n reactie voort uit zelfbescherming, omdat je niet wil geloven dat het zo vaak gebeurt. Maar daarom is het juist zo belangrijk dat we openlijk leren praten over dit onderwerp. En dat zou al op school moeten beginnen. Naast biologieles zouden we ook moeten leren hoe belangrijk consent is. Dat je pas verder gaat als je allebei ‘ja’ hebt gezegd. We zijn zo gefixeerd op nee zeggen, maar daar gaat het niet om, want 70% verstijft en krijgt dat niet eens uit hun mond. Ik ben ontzettend blij dat het programma zo goed wordt ontvangen. En ik hoop dat het bijdraagt aan het doorbreken van het taboe om over seksueel geweld te praten.”

 

Naar uitzending gemist GEDV

 

Geschreven door Jamy Joy Sens (Freelance Journalist, www.jamyjoy.com) en Jeroen Hindriks (hoofdredactie VLAM)

 

Dochterlief (8) is bij een vriendinnetje gaan logeren. Als ik haar kom ophalen, word ik door haar moeder bij de voordeur staande gehouden. “Ik moet even iets met je bespreken.” Ze verrast mij, de toon is weliswaar ernstig, maar ze kijkt er nog wel vrolijk bij.

“De meiden zijn aan de slag gegaan op de telefoon en hebben gegoogeld en gezocht op ‘neuken’. Ze zijn er zelf nogal van geschrokken.” Na deze woorden schieten we in de lach. Want tja, dat zal best een shock zijn geweest voor die meiden.

Al fietsend naar huis komen de eerste vragen: “Mama, doe jij dat ook wel eens met papa?” Oei, lekker moment om dit te bespreken … “Natuurlijk”, pers ik er zo luchtig mogelijk uit. “Maar dat gaat echt wel anders dan wat jij hebt gezien.”

“Ieuw ja! … dat is echt supervies!”, roept ze uit.

Soms lijkt ze nog zo klein en dan ineens komt ze in aanraking met de grotemensenwereld. En moeten wij, als opvoeders, ineens ook een stap maken. Waar we misschien zelf nog niet aan toe zijn. De beelden die zij nu in haar hoofd heeft, die hebben wel hard meer nuance nodig, dat was voor mij wel duidelijk. En ook dat het meer bij haar leeftijd passende beelden zouden moeten zijn.

Ik herinner me nog goed dat mijn moeder mij bij haar riep en dat wij op de slaapkamer een boek doorgenomen hebben. Een boek met blote mensen en veel haar op allerlei plekken. Daarin werd uitgelegd wat seks is en dat je er kinderen van kreeg. De nuchterheid van mijn moeder en het ‘gewoon zijn’ van seksualiteit is mij altijd als een goede herinnering bijgebleven. Er ontstond daardoor ruimte om, mocht ik dat willen, naar mijn moeder toe te stappen als ik ergens mee zat. De mantra van mijn moeder ‘Het is alleen leuk als je het allebei leuk vindt’ ben ik nooit vergeten.

Op naar de bibliotheek dan maar. Een boek vinden over seksualiteit passend bij de leeftijd van mijn dochter en mijn wensen, dat bleek een flinke uitdaging. Volop boeken voor meiden die al een stuk ouder zijn, boeken over de biologie van seks. Tja, dat je van seks kinderen krijgt staat erin en hoe een kindje groeit. Vrijwel niks over alles wat er daarvoor allemaal gebeurt, of over het plezier wat je eraan kunt beleven of hoe je grenzen aan kunt geven. Onverrichter zake keerde ik huiswaarts.

Gelukkig kreeg ik van de redactie van VLAM een geweldige tip, nadat ik de situatie had uitgelegd. Het boek Lekker in je lijf!, geschreven door Esther van der Steegh en geïllustreerd door Esther van den Berg, bleek een schot in de roos.

Een aantal weken later hadden we de tijd om het boek door te nemen, met zijn tweeën. Zonder vervelend broertje in de buurt. Wat schrok ik ervan hoe mijn kleine grote meid er tegenop zag! “Want het gaat over NEUKEN, en daar wil ik echt niks meer over horen!”

Het boek Lekker in je lijf! bleek gelukkig perfect. In normale taal wordt alles rond en over de vulva uitgelegd. Ook seksualiteit wordt beschreven op een niveau dat past bij de leeftijd. De ‘daad’ zelf wordt wel besproken, maar is niet de hoofdmoot. Er staan bovendien veel vragen in die je helpen om met je kind over seks en intimiteit te praten. Dat was erg leuk en fijn omdat ik het toch beladen vond om te bespreken. En wat ik superbelangrijk vind, is dat we het expliciet hebben gehad over je grenzen aangeven en de grenzen van anderen respecteren.

Het woord ‘neuken’ kan ze nog steeds niet horen. Maar we hebben wel samen een alternatief bedacht. Vrijen klinkt toch veel leuker!

👉Mijn les over een gezonde seksuele opvoeding: Wacht niet tot je kind gaat googelen, houd zelf regie en kies een boek waarmee je echt in gesprek komt op het niveau van je kind. Zoals Lekker in je lijf!

Geschreven door Kirsten Regtop (#TEDxSpreker, blogger en trainer bij www.kirstenregtop.nl over o.a. huiselijk- en partnergeweld)

 

Boodschap aan tweede Kamerleden tijdens de technische briefing van 30 september 2020 inzake de nieuwe wet seksuele misdrijven van minister Ferd Grapperhaus.

Ik ben Prof.dr. Ellen T.M. Laan en ik ben als hoogleraar Biopsychosociale Determinanten van seksuele gezondheid verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, en werkzaam in het Amsterdam UMC als hoofd van de afdeling Seksuologie en Psychosomatische Gynaecologie, wetenschappelijk onderzoeker, docent en behandelaar van mensen met complexe seksuele problemen, vaak als gevolg van seksueel misbruik. Ik wil in deze technische briefing duidelijk maken dat het vanuit het perspectief van het slachtoffer onredelijk en zelfs schadelijk is om onderscheid te maken tussen ongewenst seksueel binnendringen van het lichaam met geweld of dreiging met geweld, en ongewenst seksueel binnendringen van het lichaam waarbij het slachtoffer zich niet heeft verdedigd en geweld derhalve niet nodig was. Daarna zal ik pleiten voor een serieuze agenda van preventie van seksueel geweld.

Volgens de meest recente cijfers van Rutgers heeft 53% van de Nederlandse vrouwen en 19% van de Nederlandse mannen wel eens seksueel grensoverschrijdend gedrag meegemaakt.[1] Voor 22% van die vrouwen en voor 6% van de mannen ging het om seksueel geweld, gedefinieerd als gedwongen worden tot seksuele handelingen en/of ervaringen met manuele seks en vormen van penetratie. Veel van dat geweld vindt plaats in lange durende relaties.[2] De werkelijke cijfers zijn waarschijnlijk nog hoger. Van de vrouwelijke verkrachtingsslachtoffers onderkent zo’n 60% niet dat wat ze is overkomen feitelijk verkrachting is.[3] Dat heeft te maken met het stereotype beeld van verkrachting als een delict gepleegd door een gewapende onbekende dader op een verlaten plek in het donker waarbij het slachtoffer zich met alle macht tegen de dader verzet.

Verkrachting die plaatsvindt in partnerrelaties of in een uitgaanscontext vallen vaak onder het traditionele script van seks waarbij de man zijn seksuele verlangens najaagt en het aan de vrouw is om voldoende duidelijk aan te geven dat zij niet wil. En als zij dat niet doet is er geen sprake van verkrachting. Niets doen is echter normaal slachtoffergedrag, ook bij mannelijke slachtoffers. Uit recent onderzoek is gebleken dat 70% van de slachtoffers van verkrachting niets doet, zich niet verdedigt, en als het ware verlamd raakt van angst.[4] Deze ‘bevriesreactie’ staat bekend als tonische immobiliteiten is een evolutionair nuttig verdedigingsmechanisme in noodsituaties waarbij vluchten of vechten niet meer mogelijk is.[5] Alsof je brein voor je beslist: liever verkracht dan dood. Het gaat hier om een onvrijwillige biologische reactie, het onbeweeglijke konijntje voor uw koplampen doet het ook.

Nog minder bekend is dat hoge angst in verkrachtingssituaties bij veel slachtoffers leidt tot ongewenste lichamelijke reacties: erecties bij mannen, het vochtig worden van de vagina bij vrouwen,en soms zelfs (reflex-)orgasmes. Dat zo’n lichamelijke respons van de geslachtsdelen kan optreden tijdens verkrachting is bekend bij zorgverleners en wordt ondersteund door wetenschappelijke literatuur,[6],[7] maar hoe dat precies werkt weten we nog niet.[8],[9] Deze lichamelijke reacties worden vaak, maar volledig ten onrechte, gezien als bewijs van instemming. Maar verkrachting waarbij het slachtoffer bevriest of zo’n onwillekeurige lichamelijke respons vertoont lijkt nog ernstiger gevolgen te hebben dan verkrachting door een onbekende dader waarbij geweld is gebruikt. Dat komt omdat slachtoffers zélf niet begrijpen waarom ze niets hebben gedaan, en al helemaal niet snappen dat hun lichaam bij deze afschuwelijke ervaring ook een genitale respons heeft vertoond. Zij vergaan van schaamte, verwarring en zelfverwijt. Er is je iets onuitsprekelijk afschuwelijks overkomen waarbij je lichaam je ook nog eens in de steek liet en je niets deed om je te verzetten. Niet de pleger is fout, maar jijzelf. Ik heb in mijn praktijk nog nooit meegemaakt dat een slachtoffer dat dit heeft meegemaakt aangifte heeft gedaan. Ikzelf en veel van mijn collega’s weten dus uit eerste hand dat de ons bekende cijfers waarschijnlijk een onderschatting zijn van hoe vaak seksueel geweld werkelijk voorkomt. Het jezelf de schuld gevenis vaak nog schadelijker dan de verkrachting zelf en is een belangrijke voorspeller voor het optreden van posttraumatische stress, depressie, suïcide, en ernstige seksuele problemen.[10],[11],[12],[13],[14]

Naast de ernstige psychologische en lichamelijke gevolgenzijn ook demaatschappelijke kosten hoog. Veel van deze mensen raken voorgoed uit het arbeidsproces of komen daar niet in terecht. Het huidige wetsvoorstel, waarbij verkrachting met geweld verkrachting wordt genoemd en verkrachting zonder geweld niet, houdt in stand dat slachtoffers zichzelf (self-blaming) of de mensen om hen heen de slachtoffers de schuld blijven geven (victim blaming), en dat maakt het zeer moeilijk om het trauma te verwerken.

Volgens Ruth Bader Ginsburg, de onlangs overleden rechter van het Amerikaanse hooggerechtshof, moeten rechters niet blind kijken naar de wet, maar bij hun uitspraken ook rekening houden met de effecten ervan. Het is duidelijk dat de schade van verkrachting groot is, ongeacht of het slachtoffer een vrouw of een man is. Nog beter is het om in de formulering van de wet zélf de maatschappelijke effecten mee te laten tellen. Rechter Bader Ginsburg zou vinden dat het de verantwoordelijkheid van de wetgever is om herstel van schade door verkrachting te faciliteren, en het niet te bemoeilijken door wetgeving waarbij de verantwoordelijkheid voor het voorkómen van verkrachting volledig bij het slachtoffer ligt. Als er sprake is van verkrachting en het slachtoffer verzet zich zodanig dat de schade zichtbaar is, dan krijgt de dader een hogere straf dan wanneer het slachtoffer zich niet zodanig verzet dat de schade van dat verzet zichtbaar is. Dan noemen we het zelfs geen verkrachting.

Heldere wetgeving is ook noodzakelijk als we ervoor willen zorgen dat seksueel geweld minder voorkomt. Preventie van seksueel geweld kan niet zonder eenduidig strafrecht dat consequent wordt toegepast. Van weten dat je wegkomt met verkrachting zolang je maar geen zichtbare sporen van fysiek geweld achterlaat, gaat geen preventieve werking uit. Aanvullend op heldere wetgeving is het ook noodzakelijk dat we de seksuele en relationele vorming op scholen gaan benutten voor preventie van seksueel geweld. Op dit moment wordt preventie vooral gezocht in het leren ‘Nee’ te zeggen door potentiele slachtoffers. Dit is om vier redenen schadelijk:

1) De focus op ‘nee’ zeggen houdt victim blaming in stand

2) Als slachtoffers al ‘nee’ zeggen wordt dat ‘nee’ vaak genegeerd en praten we niet over

3) De meerderheid van slachtoffers (de 70% die bevriest) kán niet eens ’nee’ zeggen

4) De rol van plegers blijft volstrekt buiten beeld

 

Dat van weerbaarheidstraining nauwelijks tot geen preventieve werking uitgaat kunnen we ook vaststellen uit het gegeven dat seksueel geweld de afgelopen decennia níet is afgenomen. Uit een recente studie blijkt dat jonge seksueel autonome vrouwen, die onbeschroomd ‘ja’ zeggen tegen gewenste seks en die het vanzelfsprekend vinden dat hun eigen seksuele plezier minstens zo belangrijk is als dat van degene met wie ze vrijen, minder risico lopen op seksueel geweld.[15] Van deze bevinding zou elke ouder, opvoeder, voorlichter en politicus een gat in de lucht moeten springen. Seksueel geweld is te voorkomen als we meiden en jongens niet wijs maken dat ze op seksueel gebied van verschillende planeten komen, waarbij meiden een potentiele prooi en jongens een potentiele dader zijn. Dit is ook erg schadelijk voor mannelijke slachtoffers en voor mannen in het algemeen. Ook hier kan de wetenschap ons helpen.

Recente grote overzichtsstudies laten zien dat als het gaat om seks, mannen en vrouwen gemiddeld genomen vooral gelijk zijn[16],[17]. Het is zélfs niet waar gebleken dat mannen visueler zijn ingesteld dan vrouwen en daarmee om biologische redenen worstelen met een constante zin in seks.[18] Willen we het vóórkomen van seksueel geweld verminderen dan moeten we ermee stoppen om jongens te leren dat seks een prestatie is die zij moeten leveren ongeacht met wie ze seks hebben. Zoals een man onlangs tegen me zei: ik realiseerde me na #MeToo dat ik had geleerd vrouwen vooral te beschouwen als spelers in mijn eigen seksualiteitsbeleving, niet als mensen met eigen seksuele wensen en behoeftes. En het ging hier om een heel gewone man, geen monster in een bosje. Ook moeten we stoppen met meiden van jongs af aan te leren dat ze niet boos mogen zijn, en dat ze seksueel afwachtend moeten zijn. Dat duwt hen in de fuik van victim blaming. We moeten hen én de jongens die met hen willen vrijen leren hoe meiden kunnen genieten van seks.

Ik doe een beroep op u allen mee te helpen seksueel geweld te voorkomen. Door goede wetgeving die het bestaan van tonische immobiliteiten het voorkomen van lichamelijke reacties tijdens verkrachting erkent, door meer fondsen ter beschikking te stellen voor wetenschappelijk onderzoek naar seksualiteit en door te bevorderen dat seksuele vorming op scholen onze kinderen leert niet alleen maar ‘nee’ te zeggen, maar hen helpt om seks te gaan zien als een met genegenheid gedeelde genotvolle ervaring met een gelijke.[19]

Geschreven door Prof. dr. Ellen T.M. Laan (o.a. van Stichting Seksueel Welzijn Nederland)

 

1Berlo, W., & Twisk, D. (2018). Seksueel geweld en seksuele grensoverschrijding. In: H. de Graaf & C. Wijsen (red.), Seksuele gezondheid in Nederland 2017 (pp. 88-98). Rutgers, Eburon.

2Römkens, R (1992). Gewoon geweld. Omvang, aard, gevolgen en achtergronden van geweld tegen vrouwen in heteroseksuele partnerrelaties. Amsterdam: Swets & Zeitlinger (pp.130-135).

3Wilson, L.C., & Miller, K.E. (2016). Meta-analysis of the prevalence of unacknowledged rape. Trauma, Violence, & Abuse, 17, 149-59

4Möller, A., Söndergaard, H.P. & Helström,L. (2017). Tonic immobility during sexual assault: A common reaction predicting post-traumatic stress disorder and severe depression. Acta Obstetricia et Gynecological Scandinavica, 96, 932-938.

5Marx, B.P., Forsyth, J.P., Gallup, G.G., Fusé, T., & Lexington, J.M. (2008). Tonic immobility as an evolved predator defense: Implications for sexual assault survivors. Clinical Psychology: Science and Practice, 15, 74-90

6Levin, R.J., & van Berlo, W. (2004).Sexual arousal and orgasm in subjects who experience forced or non-consensual sexual stimulation: A review. Journal of Clinical Forensic Medicine, 11, 82-8.

7Het is moeilijk, zo niet onmogelijk, om dit experimenteel te onderzoeken omdat het ethisch onaanvaardbaar is om deelnemers aan wetenschappelijk onderzoek in een situatie van doodsnood te brengen.

8Barlow, D.H., Sakheim, D.K., & Beck, J.H. (1983). Anxiety increases sexual arousal. Journal of Abnormal Psychology, 93, 49-54.

9Ringrose, C.A. (1977). Pelvic reflexes in rape complainants. Canadian Journal of Public Health, 68, 31.

10Ullman, S.E., Townsend, S.M., Filipas, H.H. & Starzynski, L.L. (2007). Structural models of the relations of assault severity, social support, avoidance coping, self-blame, and PTSD among sexual assault survivors. Psychology of Women Quarterly, 31,23-37.

11Chen, L.P., Murad, M.H., Paras, M.L., Colbenson, K.M., Sattler, A.L., Goranson, E.M., et al. (2010). Sexual abuse and lifetime diagnosis of psychiatric disorders: Systematic review and meta-analysis. Mayo Clinic Proceedings, 85, 618-29.

12Laan, E., & van Lunsen, R.H.W. van (2016). The overactive pelvic floor: Female sexual functioning. In A. Padoa & T. Rosenbaum (Ed.). The Overactive Pelvic Floor (pp. 17-29). Switzerland: Springer.

13Paras, M.L., Murad, M.H., Chen, L.P., Goranson, E.N. Sattler, A.L., Colbenson, K.M., et al. (2009). Sexual abuse and lifetime diagnosis of somatic disorders: A systematic review and meta-analysis. JAMA, 302,550-61.

14Postma, R., Bicanic, I., van der Vaart, H., & Laan, E. (2013). Pelvic floor muscle problems mediate sexual problems in young adult rape victims. Journal of Sexual Medicine, 10,1978-87.

15Kettrey, H. (2018). “Bad Girls” say No and “Good Girls” say Yes: Sexual subjectivity and participation in undesired sex during heterosexual college hookups. Sexuality and Culture, 22, 685–705.

16Petersen, J.L., & Hyde, J.S. (2010). A meta-analytic review of research on gender differences in sexuality, 1993-2007.Psychological Bulletin, 136, 21-38.

17Alexander, M.G., & Fisher, T.D. (2003). Truth and consequences: using the bogus pipeline to examine sex differences in self-reported sexuality. Journal of Sex Research, 4, 27-35.

18Mitricheva, E., Kimura, R., Logothetis, N.K., &Noori, H.R. (2019). Neural substrates of sexual arousal are not sex dependent. PNAS, 116, 15671-15676.

19Stichting Seksueel Welzijn Nederland, https://seksueelwelzijn.nl/